مهندسي جوش
مهندسي جوش

تماس با ما

نرم افزار

نويسنده

كتابخانه

آموزش

كلوپ مهندسي جوش

خانه

  

سه‌شنبه ۱٦ اسفند ،۱۳٩٠

  

استانداردهای سری ایران ایزو 3834

استانداردهای سری ایران ایزو 3834

دستاورد بزرگ انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران

       عبدالوهاب ادب آوازه رئیس انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران

رضا ایمانیان نجف آبادی دبیر استانداردهای ایران ایزو 3834 و دبیر کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران

پیرو تدوین استانداردهای ملی ایران ایزو 3834 به عنوان اولین استانداردهای"Identical"صنعت جوشکاری توسط کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران در سال 1387 و ارسال نامه درخواست اجرای اجباری استاندارد ایران ایزو 3834 به جناب آقای مهندس نظام الدین برزگری، ریاست محترم سازمان استاندارد ایران، در تاریخ24/10/1388 طی نامه شماره 580 از طرف انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران و پاسخ جناب آقای فریدون بلغاری، معاونت محترم اجرای استاندارد سازمان استاندارد ایران، در خصوص درخواست اطلاعات تکمیلی در قالب فرم های مربوطه، دبیرخانه کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران ضمن تشکیل جلسات متعدد، از جمله جلسه با جناب آقای مهندس بلغاری در تاریخ 22/4/1389 در محل پژوهشگاه استاندارد ایران، و جمع آوری اطلاعات درخواست شده و ارسال آنها طی نامه شماره 707 مورخ 7/5/1389، اولین گردش کاری طرح اجباری نمودن استانداردهای سری ایران ایزو 3834 شکل گرفت.

 

طی جلسات متعدد کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیرمخرب ایران، این کمیته به اتفاق آراء به این نتیجه رسید که با توجه به اهمیت این استاندارد به نوعی می توان بیان نمود که درگاه ورودی به سایر استانداردهای صنعت جوشکاری بوده و در واقع اجباری کردن این استاندارد خود به خود منتهی به کاربردی نمودن سایر استانداردهای صنعت جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب خواهد شد. لذا با توجه به گستردگی شرکت های مشمول این استاندارد همچنین نیاز به فرهنگ سازی گسترده در این زمینه پیشنهاد گردید که به واسطه آموزش و فرهنگ سازی، کلیه گروه های صنایع فلزی تشویق به استقرار این سری از استانداردها گردند. در این راستا کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران اقدام به برگزاری بیش از 20 سمینار و دوره آموزشی در زمینه استانداردهای ایران ایزو 3834 در کنفرانس ها و دانشگاه های متعدد، از جمله سمینار ملی در پژوهشگاه استاندارد ایران ، تهیه و چاپ کتاب" راهنمای تضمین کیفیت در تکنولوژی جوشکاری" در تیراژ 1000 نسخه ، تهیه و چاپ پوستر " استانداردهای صنعت جوشکاری" در تیراژ 10000 نسخه چاپی و 10000 نسخه الکترونیک و ارائه بیش از 30 مقاله در کنفرانس ها ، نشریات و پایگاه های اینترنتی معتبر، نمود.

   

 لذا با توجه به عملکرد فوق الذکر، در آستانه اجباری شدن استاندارد ایران ایزو 3834 توسط سازمان ملی استاندارد ایران، به عنوان موسسه مرجع ملی در زمینه تکنولوژی جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب و تدوین کننده استانداردهای ملی سری ایران ایزو 3834  موارد زیر در خصوص این سری استانداردها  به اختصار ارائه می گردد:

1-         استانداردهای سری ایران ایزو 3834 بر طبق الزامات راهنمای 21 سازمان بین المللی استاندارد قسمت اول " پذیرش استانداردهای بین المللی" توسط کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران تدوین شده است و در همه کشورهای پذیرنده آن به عنوان استاندارد کاملا یکسان"IDENTICAL" هیچ تغییری در محتوی و بندهای این سری استانداردها وارد نشده است.

 به عنوان مثال می توان از  کشورهای انگلستان، آلمان، استرالیا، نیوزلند و ایتالیا نام برد .

DIN EN ISO 3834, BS EN ISO 3834, AS/NZS ISO 3834, SN EN ISO 3834

UNI EN ISO 3834, Onorm EN ISO 3834

 

2-         استانداردهای سری ایران ایزو 3834 صرفا  الزامات کیفیتی برای جوشکاری ذوبی مواد فلزی در کارگاه ساخت و محل نصب  می باشد و الزامات دقیق ساخت باید از استانداردهای ساخت تجهیزات استخراج گردد، لذا این استاندارد هیچ محدودیتی برای کاربری استانداردهای ساخت تجهیزات ایجاد       نمی نماید. به عنوان مثال سازنده مخازن تحت فشار که استاندارد ایران ایزو 3834 را استقرار داده است   می تواند محصول خود را بنا بر سفارش  کارفرما بر اساس هر یک از استانداردهای BS5500 ,         ASME secVIII و یا  هر استاندارد دیگر در زمینه ساخت مخازن تحت فشار، تولید نماید.

 

3-         در بند بازنگری الزامات و بازنگری قرارداد استانداردهای سری 3834 به صراحت اعلام گردیده است که:" سازنده باید الزامات قراردادی و سایر الزامات را به همراه اطلاعات فنی ارائه شده توسط خریدار، بازنگری کند" ولذا الزامات کارفرما توسط پیمانکار لازم الاجراء خواهد بود و استقرار استانداردهای سری 3834 به معنای ایجاد محدودیت در استفاده از سایر استانداردها نمی باشد.

4-         در استاندارد ایران ایزو 3834 قسمت 5 بند 2-1  بیان شده است" گواهینامه های صادره برای ارزیابی توسط سازمان های گواهی کننده یا ادعای انطباق توسط سازنده با هر کدام از قسمت های استاندارد ملی ایران ایزو 3834، باید به وضوح مستندات مورد استفاده توسط سازنده را مشخص نماید".

به عنوان مثال در گواهینامه ایران ایزو 3834 شرکت تولید کننده دیگ های بخار باید قید گردد:

"مطابق استاندارد ایران 4231" و یا در گواهینامه ایران ایزو 3834 شرکت سازنده مخازن ذخیره اتمسفریک فولادی به روش جوشکاری مطابق استاندارد شرکت ملی نفت ایران قید گردد :

"مطابق استاندارد شرکت ملی نفت ایران IPS-C-ME-100" لذا هیچ تضادی بین این استاندارد و سایر استانداردهای ساخت در هیچ یک از سازمان ها و ارگان های کشور وجود ندارد.

5-         در قسمت اول استاندارد ایران ایزو 3834 بند 4 قید شده است:

" این استانداردها به گونه ای تهیه شده اند که:

الف)مستقل از نوع سازه ساخته شده هستند،

ب)الزامات کیفیتی برای جوشکاری در کارگاه ساخت و محل نصب را تعریف می کنند،

پ)راهنمایی برای توضیح قابلیت یک سازنده، در ساخت سازه هایی منطبق با الزامات معین را ارائه         می دهند،

ت)پایه ای برای ارزیابی توانمندی های جوشکاری یک سازنده ارائه می نمایند."

لذا به وضوح قابل مشاهده است که استانداردهای ملی ایران ایزو 3834  برای نشان دادن قابلیت سازنده در تولید سازه های جوشکاری شده مطابق با الزامات کیفیتی مشخص شده،که توسط یکی از موارد زیر تعیین گردیده باشد، مناسب هستند:

  • مشخصات فنی،( مثل مشخصات فنی"Specification" شرکت توتال در یک پروژه نفتی)
  • استاندارد محصول،( مثل استاندارد شرکت ملی نفت ایران در ساخت مخازن ذخیره اتمسفریک)
  • الزامات قانونی،(مثل استاندارد ساخت دیگ های بخار ISIRI 4231)

 

6-          سازمان های گواهی کننده (CB) و ANBCC  بر طبق الزامات بند 5.2.5 استانداردISO 17021  مجاز به ارائه خدمات مشاوره استقرار برای دامنه هایی که خود در مورد آنها صدور گواهی دارند، نمی باشند.

 

7-         کلیه سازمان های گواهی کننده (CB) که از طرف سازمان اعتباردهی (AB)  در خصوص استانداردISO 3834   و مطابق با الزامات استاندارد ISO 17021 اعتباردهی شده باشند، مجاز به صدور گواهی نامه ISO 3834 می باشند و این مورد در انحصار هیچ سازمان و یا ارگانی نیست.

 

8-         استانداردهای سری ISO 3834 در سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و توسط کمیته استاندارد و سیستم های کیفیت انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران تدوین شده و شماره گذاری آن به صورت identical، ISIRI/ISO 3834 مورد تصویب قرار گرفته است. لذا شایسته است بر روی گواهینامه های صادره برای شرکت های حوزه جغرافیائی میهن عزیزمان ایران از نشانه معرف ISIRI/ISO 3834  استفاده گردد. بدیهی است طبق مقررات قسمت اول راهنمای شماره 21 سازمان    بین المللی استاندارد ISO شماره گذاری  ISIRI/ISO 3834 ، به معنی معادل و یکسان بودن با استاندارد   ISO 3834 و بوده و همان ارزش مفهومی و حرفه ای را دارا می باشد.

 

9-         انجمن جوشکاری و آزمایش های غیر مخرب ایران با در اختیار داشتن متخصصین مجرب در حوزه تضمین کیفیت ، همکاری دبیران تدوین استانداردهای سری ایران ایزو 3834 و همکاری یکی از مراجع معتبر صدور گواهینامه آماده ارائه خدمات  صدور گواهینامه برای کلیه صنایع کشور می باشد.

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۳:٠٤ ‎ب.ظ توسط امير حسيني كلورزي

یکشنبه ۱٤ اسفند ،۱۳٩٠

  

چند پرسش و پاسخ درباره WPS و PQR

این مقاله پیش از این در" نشریه مشانیر، شماره های 61 و60  " به چاپ رسیده است و از سوی نویسنده برای بازنشر در اختیار این سایت قرار گرفته است

 

پیشگفتار  

ASME Sec. IX  یک کتابچه راهنما برای چگونه انجام دادن1 نیست بلکه مجموعه ای از حداقل الزامات است.  این کد، آگاهانه تمام جنبه های جوشکاری را پوشش نمی دهد (پارامترهای بسیار زیادی در تائید صلاحیت دستورالعمل جوشکاری و جوشکاران وجود دارد که بیان تمامی آنها در یک کد بسیار دشوار و شاید نشدنی باشد) بلکه با قائل شدن انعطاف برای کاربر کد2، قواعدش را معمولا در حالت کلی بیان کرده است. در فعالیتهای مهندسی بنا بر الزامات و شرایط گاهی پیش می آید به موضوعی بر می­خوریم که به صورت شفاف در کد بیان نگردیده است که در این صورت باید یا به تفسیر3 کد استناد کرد و یا از قضاوت مهندسی4 و تجارب مهندسی موجود5 بهره جست. نگارنده در این نوشتار ضمن بیان برخی از این موضوعات، تلاش خواهد کرد با محور قرار دادن کد ASME Sec. IX و با کمک گرفتن از تجربیات شخصی و منابعی مانند سایتهای اینترنتی معتبر و برخی از کتابهای مرتبط، به بررسی آن موضوع در قالب پرسش و پاسخی فرضی بپردازد.

بایسته است توجه خوانندگان گرامی را به دو نکنه جلب کنم:

نخست آنکه در متن هر جا از واژه کد استفاده شده است به منظور اشاره به ASME Sec. IX  است. کد ساخت (Construction Code) اشاره به کد ساخت تجهیز مانند Section VIII Div 1 یا B  31.1 یا ... دارد.

دوم آنکه ویرایش (سال انتشار) کد یا استانداردی که در متن آمده است، در بخش مراجع درج شده است. بدین ترتیب در متن هر جا به بندی از استاندارد یا کد اشاره شده است، خواننده باید به آن ویرایش مراجعه نماید زیرا ممکن است در ویرایش دیگری شماره بند مورد اشاره تغییر یافته باشد و یا حتی آن موضوع وجود نداشته باشد. یادآور می گردد تلاش بر این بوده تا همواره از آخرین ویرایش کد یا استاندارد استفاده شود مگر در مواردی که به دلایل مختلف دسترسی به آن وجود نداشته است.

 

کامران خداپرستی

تهران- اسفندماه 1390

kkhodaparasti@yahoo.com

 

1

در چه بخشی از کد به این موضوع اشاره شده است که باید مدارک WPS و PQR پیش از آغاز جوشکاری به تایید برسند؟

به این مورد در کد پرداخته نشده است اما آن را یا در کد ساخت تجهیز مانند بند UW-26(c) ازکد  ASME Sec. VIII (ساخت مخازن تحت فشار) می توان یافت که به صراحت این الزام را بیان کرده است، و یا آن را باید در قرارداد یا سایر استانداردها و دستورالعملهای فنی مورد پذیرش جستجو کرد.

2

آیا باید از آخرین ویرایش کد استفاده نمود؟

بلی- آخرین پاراگراف QW-100.3 را ببینید.

3

آیا فرآیند جوشکاری((welding process یک متغیر اساسی (Essential Variable)  است؟

در QW-253 از فرآیند جوشکاری به عنوان یک متغیر اساسی نام برده نشده است اما درQW-401 از آن به عنوان یک متغیر اساسی یاد شده است.

4

در Appendix E کد، در کنار مفاهیم آشنای P No. و S No. به M No. نیز اشاره شده است. منظور از M No. چیست؟

برخی استانداردها مواد را با روش خاصی دسته بندی می کنند مثلا ASME Sec. IX در QW-420 مواد فلزی را تحت P No. و G No. طبقه بندی می­کند یا API 1104 در بند 5.4.2.2 مواد را براساس حداقل استحکام تسلیم در سه گروه جای می­دهد. AWS B2.1 نیز فلزات پایه (آهنی و غیر آهنی) را در قالب  M No. که کوتاه شده Material Number است، از شماره 1 تا 83 طبقه­بندی کرده است. چدنها در این استاندارد به سه گروه A,B,C بر اساس AWS D11.2 تقسیم شده اند.

5

بر اساس کد ساخت باید آزمون ضربه انجام شود. آیا می توان برای جوشکاری این تجهیز از SWPS استفاده کرد؟    

خیر- مطابق QW-500 در صورت الزامی بودن انجام آزمون ضربه WPS توسط کد ساخت، استفاده از SWPS پذیرفته نیست.

6

آیا یک پیمانکار می­تواند از WPS دیگران (پیمانکار یا پروژه دیگری) استفاده کند؟

QW-201 مسئولیت تهیه این دو مدرک را بر عهده پیمانکار یا سازنده گذاشته است و بر اساس این بند از کد استفاده از WPS-PQR پیمانکار یا سازنده دیگری مجاز نیست اما در بین کدهای ساخت متداول،ASME B31.1  در بند 127.5.3 و ASME B31.3 در بند 328.2.2 برای پرهیز از دوباره کاری، با موافقت کارفرما این مجوز را می­دهند که با برآورده ساختن شرایطی خاص، بتوان از WPS موجود استفاده نمود.

7

آیا فرد مسئول در تهیه WPS-PQR باید مدرک خاصی داشته باشد؟

به این مورد در کد پرداخته نشده است. در ISO 3834 اشاره شده است که یکی از وظایف هماهنگ کننده جوشکاری (Welding Coordinator) می تواند تهیه این مدارک باشد اما برای این فرد درجه تحصیلی یا سابقه کاری مشخصی ذکر نشده و در پیوست A از ISO 3834-5 فقط پیشنهاد شده است که به منظور برآورده شدن الزامات این استاندارد می­تواند دارای مدارکی نظیر IWE (مهندس بین­المللی جوش) یا IWS (متخصص بین المللی جوش) یا IWT (تکنولوژیست بین المللی جوش) باشد. در برخی از کدهای ساخت شرایطی برای بازرس (Inspector) پیش­بینی شده است که در بند 340.4 از ASME B31.3 و 136.1.4 از ASME B31.1 آمده­اند.

8

منظور از کاربر کد (Code user) چیست؟

برآیند بندهای مختلف کد این است که کاربر کد به معنای بخشی است که مسئولیت تایید صلاحیت (qualification)جوشکار یا دستور العمل جوشکاری را به عهده دارد و می تواند هر یک از این موارد را شامل گردد: سازنده (manufacturer)، پیمانکار (contractor)، assembler، نصاب (installer)، کارفرما/بهره بردار (owner/user)، قسمت تعمیرات (repair organization) و غیره.

9

گاهی از جوشکاری با عنوان "فرآیند ویژه" (special process) یاد می­شود. این تعریف در کجای کد وجود دارد؟

این تعریف در کد وجود ندارد بلکه برگرفته از بند 3.4.1 استاندارد معروف ISO 9000 است که بیان می دارد فرآیندی که انطباق محصول حاصل از آن را نتوان به آسانی یا به طور اقتصادی مورد تصدیق قرار داد، غالبا "فرآیند ویژه" می­نامند. در مقدمه (introduction) استاندارد ISO 3834-1 چنین بیان شده است که چون کیفیت جوشکاری به آسانی قابل تصدیق نیست پس جوشکاری در زمزه فرآیندهای ویژه تعریف شده در ISO 9000 قرار می گیرد.   

10

آیا می­توان از کد، برای تهیه WPS و PQR جوشکاری هنگام سرویس (in-service welding) خطوط انتقال گاز که طراحی آن بر اساس ASME B 31.8 انجام شده است، استفاده کرد؟

خیر- درست است که هر دو ASME هستند اما در بند 823.2.1 از B 31.8 اشاره شده است که در این مورد باید از API 1104 استفاده کرد.  این مثال نشانگر این موضوع است که در دست داشتن یک WPS تایید شده، تضمینی برای قابل پذیرش بودن آن برای تمام کدهای ساخت نیست. باید توجه داشت که عموما کد ساخت الزاماتی فراتر از الزامات Sec. IX دارد (overrule)

11

بندهای کد با QW معرفی می شوتد مانند QW-240 یا QW-100.3 . اینها کوتاه شده چه عبارتهایی هستند؟

هدف کد تایید صلاحیت (Qualification) جوشکار و دستورالعمل جوشکاری است و از این روی Q کوتاه شده Qualification و W کوتاه شده Welding است. شماره های پس از آن اشاره به article های پنجگانه کد دارند: Article I که با شماره های 100 تا 199 مشخص می گردد مربوط به کلیات است، Article II با شماره­های از 200 تا 290 برای دستور العمل (procedure)، Article III با شماره­های از 300تا 385 برای تایید صلاحیت جوشکار یا اپراتور جوشکاری (performance)، Article IV  با شماره­های 400 تا 492 برای داده­های جوشکاری و Article V با شماره های 500 تا 540 مربوط به SWPS است.

12

چرا در جداول کد،  P No. 2 وجود ندارد؟

در گذشته عدد 2 به wrought iron  اختصاص یافته بود که با توجه به عدم استفاده صنعتی از آن در دهه­های اخیر، حذف شده است.

13

منظور از S No.  چیست؟

همانگونه که در QW-420 اشاره شده است، .S No نشانگر متریالی است که برای استفاده تحت کدهای B 31 پذیرفته شده است اما در جداول ASME SEC II  نیامده است مانند لولهAPI 5L . گفتنی است از سال 2009 به این سو، S No. از کد برداشته شده است.

14

در جداولQW-422  در برخی موارد برای حداقل استحکام کششی، عددی داده نشده است. چرا؟

اگر QW-420 را ببینید اینها موادی هستند که نباید برای PQR با جوش شیاری (Groove weld) به کار روند.

 

15

در پروژه­ها مرسوم است که برای لوله با قطر زیر 2 اینچ یک WPS و برای قطر بیش از 2 اینچ، WPS دیگری نوشته می­شود. آیا این بر مبنای کد است؟

خیر- کد برای قطر لوله محدودیتی نگذاشته است اگر چنین بود این موضوع در فرمت پیشنهادی WPS که در پیوست B کد با شماره QW-482 آمده است، با عنوانی مانند pipe dia. Range نمود پیدا می کرد. آنچه در این مورد به اشتباه بدان استناد می شود بند QW-452.3 است که سه دامنه برای قطر خارجی لوله تعریف کرده است اما اگر به عنوان QW-452 توجه کنیم می­بینیم بحث performance مطرح است یعنی تایید صلاحیت جوشکار نه WPS. البته در پروژه­هایی آگاهانه برای لوله های زیر 2 اینچ از فرآیند TIG و برای لوله­های با قطر بالاتر از SMAW استفاده می شود که مستلزم نوشتن دو WPS جداگانه است که این کار به خاطر سوراخ نشدن (نسوختن) لوله با قطر کم انجام می شود نه به دلیل الزام کد.

16

آیا استفاده از مدرک PQR محدودیت زمانی (time limit) دارد؟ به عنوان مثال آیا مدرک PQR با تاریخ 10 سال پیش، در پروژه ای که قرار است اجرا شود، قابل استفاده است؟

برابر بند QW-100.3 کد، استفاده از هر یک از مدارک WPS-PQR-WPQ تایید صلاحیت شده (qualified) در هر تاریخ گذشته (1962 میلادی به بعد) پذیرفته است. تفسیر شماره IX-04-10 که در 10 ژوئن 2004 میلادی انتشار یافته است نیز به آن صحه گذارده است. یادآور می گردد کارفرما یا یک مشخصات فنی می تواند الزامات دیگری در این مورد  لحاظ کرده باشد مانند انجام آزمون PQR پیش از آغاز پروژه در حضور ناظران یا استفاده از مدرک PQR ی که بیش از 3 سال ( کد هر 3 سال یکبار ویرایش می گردد) از زمان تهیه آن سپری نشده باشد.

17

چرا گفته می شود کد ASME Sec. IX و نه استاندارد ASME Sec. IX ؟ آیا کد و استاندارد دو مفهوم متفاوت هستند ؟

کد که برگردان آن به فارسی آیین نامه است، دارای الزامات قانونی (force of law) است همانند آیین نامه 2800 زلزله در مبحث ساختمان که در صورت اجرا نشدن آن پایان کار ساختمان داده نمی شود. در واقع می توان کد را نوعی از قانون در نظر گرفت. در ایالات متحده، AWS D1.1 یا ASME B & PVC از نمونه های پر کاربرد کدها هستند. اجرای استانداردها داوطلبانه است و تنها زمانی اجرای استاندارد الزامی می گردد که یا آن استاندارد به عنوان بخشی از یک قرارداد آمده باشد و یا به عنوان بخشی از یک دستور العمل قانونی ذکر گردد. اما اینکه چرا ASME B & PVC  که Sec. IX نیز بخشی از آن است به صورت کد در نظر گرفته شده است داستانی تاریخی دارد و مربوط به انفجار بویلرها و تلفات انسانی بسیار زیاد آن بوده است. ( بین سالهای 1898 تا 1905 تعداد 3612 بویلر منفجر شد یعنی به طور میانگین روزی یک انفجار و در این حوادث حدود 7600 تن جان باختند) نخستین قوانین مربوط به طراحی بویلر در ایالت ماساچوست در سال 1907 نوشته و اجباری شد. Sec. I در 1914 منتشر گردید و به دنبال آن سایر بخشهای B & PVC منتشر شدند که  Sec. IX در 1937 نخستین بار به عنوان بخشی از Sec. VIII و سپس در 1941 به صورت مستقل منتشر گردید. شایان گفتن است واژه های دیگری نظیر  specification وguide  وRP و ... نیز در کاربردهای مهندسی وجود دارند که علاقه مندان می توانند برای مطالعه بیشتر به مراجعی مانند AWS D1.1 CCRM یا  AWS WHB-5یا پیشگفتار Sec. IX مراجعه نمایند.

18

معمولا برای جوشکاری نمونه آزمون PQR جهت ارسال به آزمایشگاه از لوله استفاده می شود. آیا جوشکاری لوله نسبت به ورق مزیتی دارد؟

بند QW-211 روشن می کند که انتخاب نوع مقطع نمونه آزمون به عهده پیمانکار است و ورق و لوله تفاوتی نداشته و پاسخ مثبت روی هر یک باعث تایید دیگری نیز می شود. بنابراین استفاده از لوله مزیت خاصی ندارد. فقط شاید بتوان گفت از آنجایی که برابر بند QW-301.2 ، آن جوشکاری که نمونه PQR را با موفقیت جوشکاری کرده است به طور خودکار تایید صلاحیت می شود ، ممکن است به دلیل کاهش هزینه ها، از این مجوز کد برای تایید صلاحیت جوشکار لوله بهره گرفته شود. البته بایسته است دقت شود متغیرهای اساسی تایید صلاحیت جوشکار (QW-350) با متغیرهای اساسی PQR (QW-250) برای یک فرآیند، قدری متفاوت هستند. همچنین باید در این حالت علاوه بر تکمیل فرم PQR، فرم WPQ نیز با درج متغیرها و دامنه تایید صلاحیت تکمیل گردد.

19

چرا در QW-253 تغییر در قطبیت یا شدت جریان و نیز تغییر از چند پاس به تک پاس هم متغیر تکمیلی (مکمل اساسی)( supplementary essential ) است و هم غیر اساسی (non-essential) ؟ منظور چیست؟

مطابق QW-100.1 باید متغیرهای اساسی و غیراساسی در WPS درج شوند و متغیرهای اساسی نیز حتما باید در PQR به همراه متغیرهای موردنیاز آورده شوند. بند QW-409.4 (یعنی تغییر AC به DC یا بالعکس و همچنین تغییر قطبیت در DC ) یک متغیر غیر اساسی دانسته شده و در نتیجه باید در WPS آورده شود که از چه جریانی (AC یا DC) و یا از چه قطبیتی (در صورت به کار رفتن جریان DC ) استفاده شده است. همچنین همانگونه که می دانید متغیرهای تکمیلی نیازی به ثبت در WPS ندارند و فقط در صورتی که آزمون ضربه اجباری باشد باید در WPS/PQR ثبت شوند. به همین دلیل این متغیر پر اهمیت بوده به ویژه هنگامی که آزمون ضربه الزامی است بنابراین هم متغیر غیر اساسی است و هم تکمیلی. (یعنی اگر فقط متغیر تکمیلی فرض شود در آنصورت هیچ الزامی برای ثبت آن در WPS نخواهیم داشت). در مرور متغیرهایی که تکمیلی هستند نتیجه جالبی بدست می آید یعنی برای هر متغیر تکمیلی متغیری بصورت غیر اساسی وجود دارد که اطلاعات آن در WPS ثبت شود ولی برای قطبیت و جریان یا مورد مشابه یعنی QW-410.9 چنین چیزی وجود ندارد.ضمنا اگر قرار باشد که تمام شرایط QW-409.4 را در WPS لحاظ نماییم در صورتی که آزمون ضربه هم الزامی باشد باید برای الکترودی مانند E7018 که با هر دو منبع قابل جوشکاری است، 3 عدد PQR تهیه شود.

20

آیا فقط کدها و استانداردهای ASME از کاربر می خواهند مدارک WPS و PQR را بر اساس Sec. IX  تهیه کنند؟

افزون بر کدهای ساخت ASME مانند Sections I, III, IV, VIII, XI و B 31.1  یا B 31.3، کدهای API  مانند510، 570 ،  650  و 653 نیز از کاربر می خواهند مدارک WPS و PQR بر اساسSec. IX  تهیه گردد. استاندارد ASTM نیز هر جا نیاز به جوشکاری تعمیری وجود داشته باشد و کد ساخت یا استفاده از قطعه یا تجهیز ASME B & PVC باشد به Sec. IX ارجاع می دهد (مانند بند 9.2 استاندارد ASTM A 487) در سایر موارد، ASTM A 488  برای تهیه مدارک WPS  و PQR و نیز تایید صلاحیت جوشکاران الزام می گردد. شایان ذکر است کدها، استانداردها و spec. های دولتی، نظامی و ...  در سراسر دنیا وجود دارند که استفاده از Sec. IX را پیشنهاد داده یا الزام نموده اند. البته همانگونه که می دانید Sec. IX  با این که بسیار فراگیر است اما تنها مرجع تهیه WPS  و PQR نیست و استانداردها و کدهای دیگری نظیر AWS D1.1، API 1104 و EN ISO 15614 به این منظور وجود دارند.

21

چرا کد در مورد اینکه سوابق و مستندات PWHT (گراف، نتایج سختی سنجی و ...) تا چند سال باید نگهداری شوند، اظهار نظر نکرده است؟

این کد، آگاهانه تمام جنبه های جوشکاری را پوشش نمی دهد (پارامترهای بسیار زیادی در تائید صلاحیت دستورالعمل جوشکاری و جوشکاران وجود دارد که بیان تمامی آنها در یک کد بسیار دشوار و شاید نشدنی باشد) بلکه با قائل شدن انعطاف برای کاربر کد، قواعدش را معمولا در حالت کلی بیان کرده است. در این مورد نیز باید به سایر استانداردها و دستور العملها مراجعه نمود. ISO/TS 29001 که سال 2003 منتشر شده است و الزامات سیستم کیفیت را برای صنایع نفت و گاز و پتروشیمی بیان می کند می تواند راهنمای مناسبی در این مورد باشد. این استاندارد بازه زمانی 5 ساله را برای نگهداری مدارک و اسناد مشخص نموده است. ISO 9000 نیز 5 سال را مناسب می داند.

22

آیا جنس نمونه آزمون PQR جهت ارسال به آزمایشگاه باید همانند متریال WPS باشد؟

در  QW-211 پیش از ویرایش سال 1998 کد، مشابه بودن الکترود یا سیم جوش و فلز پایه با یکی از موارد درج شده در WPS خواسته شده بود اما در حال حاضر چنین جمله ای در کد وجود ندارد. البته برای لحیم کاری سخت در بند QB-211 این الزام همچنان وجود دارد. در کد بند QW-424

 برای راهنمایی انتخاب جنس نمونه PQR با توجه به جنس فلز پایه WPS آمده است.

23

در نمونه های خمش ریشه که پس از انجام آزمون از آزمایشگاه بازپس گرفته ام، مشاهده می شود سطح گرده جوش سنگ خورده و با فلز پایه همسطح شده است و در واقع reinforcement  جوش برداشته شده است. آیا این کار درست است؟

هدف آزمون خمش در PQR بررسی داکتیلیتی جوش است نه کنترل بی عیب بودن جوش و از این روی انجام مورد بالا پذیرفتنی است.

24

در QW-151.1، 4 قانون برای جدا کردن آزمونه از نمونه برای بدست آوردن مشخصات مکانیکی توسط آزمون کشش  گفته شده است. بر اساس بند (d) اگر ضخامت نمونه ارسالی زیاد باشد می توان چند آزمونه از آن جدا کرد اما باید این برش توسط روشهای مکانیکی انجام شود و استفاده از روشهایی مانند برش پلاسما مجاز نیست. چرا؟

فرآیندهای برش حرارتی با افزایش حرارت ورودی به نمونه ممکن است باعث تحت تاثیر قرار گرفتن خواص آن شوند و این الزام به این دلیل آورده شده است.

25

در عنوان آخرین ستون جدول کشش فرمت پیشنهادی برای PQR، درج کردن نوع شکست (نرم یا ترد) پیش بینی شده است. کد در مورد تکمیل این بخش چه الزاماتی دارد؟

در کد برای این مورد هیچ قانون یا الزامی نیامده است.

26

لوله های پلی اتیلن در هر نیروگاه و پتروشیمی و پالایشگاه کاربرد گسترده ای دارند. آیا کد به چگونگی تهیه مدارک جوشکاری آنها پرداخته است؟

B 31.1 و B 31.3 برای اتصال لوله های غیر فلزی واژه جوشکاری را به کار نمی برند بلکه از bonding استفاده کرده و بجای واژه WPS از BPS استفاده می کنند. راهنمایی ها و الزاماتی در مورد چگونگی جوشکاری و کنترل پس از آن در App. III-5.1 و App.III-6 از B 31.1 و نیز Chapter VII از B 31.3 ذکر شده اند. Sec. IX پیش از این در برخی از code case ها، در مورد اتصال HDPE اظهار نظر کرده بود و شنیده ها حاکیست که قرار است در ویرایش سال 2013 بخش جدیدی با عنوان QP برای پرداختن به اتصال پلاستیکها به کد افزوده شود. 

27

در کد به ویژه در بحث PQR ، به واژه هایی مانند test coupon, sample, test piece, test specimen  برمی خوریم که به نظر مشابه می رسند. معنی دقیق هر یک چیست؟

در بند QW/QB-492 به ترمینولوژی پرداخته شده و واژه ها تعریف شده اند. در فارسی می توان بر اساس آنچه در استانداردهای ملی ایران پذیرفته شده است چنین گفت "نمونه" که معادل specimen یا sample در نظر گرفته می شود عبارت است از نمونه برداشته شده از محصول و "آزمونه" که برابر test piece انتخاب شده است عبارت است از قسمتی از نمونه که پس از آماده سازی تحت آزمون قرار می گیرد. test coupon را می توان همان"نمونه" در نظر گرفت.

28

در بحث PWHT دمای دگرگونی پائینی و بالایی یعنیupper transformation  و lower transformation وجود دارد اما در کد هیچ تعریفی از آنها داده نشده است. درکجا این تعاریف را بیابم؟

این دماها به ترکیب شیمیایی فلز مرتبط هستند. برای فولادهای کربنی و کم آلیاژ با گرم کردن فولاد، ریز ساختار در دمای دگرگونی پائینی به بیش از یک فاز تغییر یافته و با ادامه گرمایش در دمای دگرگونی بالایی فقط یک فاز به نام آستنیت وجود خواهد داشت. جدول 129.3.2 از  ASME B 31.1 دمای دگرگونی پائینی چند آلیاژ پر کاربرد را داده است.

 

پی نوشت:

1- “how-to” guide

2-Code user

3- Interpretation

4-Engineering judgment

5-Good engineering practice

 

مراجع:

 

1-    ASME Boiler and Pressure Vessel Code, Section IX, Welding and Brazing Qualifications, 2010
2-    http://www.eng-tips.com
3-    ASME Boiler and Pressure Vessel Code, Section VIII Div 1, Rules for Construction of Pressure Vessels, 2010
4-    AWS D1.1, Structural Welding Code-Steel, 2008
5-    API Standard 1104, Welding of Pipelines and Related Facilities, 2008
6-    AWS B2.1, Specification for Welding Procedure and Performance Qualification, 2005
7-    ASME  B31.1, Power Piping, 2010
8-    ASME  B31.3, Process Piping, 2010
9-    ISO 3834, Quality Requirements for Fusion Welding of Metallic Materials, 2005
10-    ISO 9000, Quality Management Systems - Fundamentals and Vocabulary, 2005
11-    ASME  B31.8, Gas Transmission and Distribution Piping Systems, 2010
12-    Michael J. Houle, The Practical Guide to ASME Section IX, CD-ROM Version, CASTI Publishing Inc., 1997
13-    Michael J. Houle and Richard D. McGuire, CASTI Guidebook to ASME Section IX, Fourth Edition, CASTI Publishing Inc., 2005
14-    http://www.pdf-txt.com/pdf/ASME-interpretation.html
15-    Walter J. Sperko, Summary of Changes in ASME Section IX 2010 Edition, Welding Journal, August 2010
16-    J. Phillip Ellenberger, Piping Systems & Pipelines- ASME Code Simplified, McGraw-Hill, 2005, pp.2-3
17-    Steam; Its Generation and Use, 41st Ed, The Babcock & Wilcox Company, 2005, appendix 2, pp. c1-c3
18-    AWS D1.1 CCRM, CODE CLINIC For Study of AWS D1.1, 2008, p.1
19-    AWS WHB-5, Engineering-Costs-Quality and Safety, 7’th ed., 1984, chapter 6
20-    http://www.inspector.ir
21-    ASTM A 487, Standard Specification for Steel Castings Suitable for Pressure Service, 2007
22-    ASTM A 488, Standard Practice for Steel Castings, Welding, Qualifications of Procedures and Personnel, 2007

 

23-   تجربه­های شخصی مولف در تدوین و بازنگری مدارک  WPSو PQR

24-   منوچهر تقوی، جزوه آموزشی استاندارد، اردیبهشت 1387، صفحات 65 و 66، نشر در اینترنت

25-   استاندارد ایران- ایزو 1-3834، الزامات کیفیتی جوشکاری ذوبی مواد فلزی- معیاری برای انتخاب سطح مناسب الزامات کیفیت، 1387

26-   استاندارد ایران- ایزو 9000، سیستم­های مدیریت کیفیت- مبانی و واژگان، 1387

 

 

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۱۱:٤٤ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

یکشنبه ۱۸ دی ،۱۳٩٠

  

منابع تغذیه جوشکاری اینورتری

 این مقاله قبلا در ماهنامه ستصا شماره 61، آبان 1390 به چاپ رسیده و توسط مولف برای درج در این سایت ارسال شده است.

 

 

منابع تغذیه جوشکاری اینورتری

  Inverter-Based Welding Power Sources

امیر ادریسی ـ کارشناس مهندسی متالورژی و جوش ـ شرکت صنایع جوش و برش کارا

عصر کنونی با تغییرات شگرفی به سرعت در حال حرکت است و در گذر این تغییرات هر روز شاهد رشد و شکوفایی در زمینه‌های علمی و دانش بشری هستیم و تکنولوژی‌های جدیدی در عرصه‌های تخصصی و صنعتی انسان را روز به روز به‌سوی توسعه و تعالی سوق می‌دهد.

این پیشرفت‌ها و تغییرات در صنایع مختلفی جلوه‌گر می‌شود که موضوع مورد بحث ما در اینجا در زمینه صنعت جوشکاری است و آن تکنولوژی پیشرفته اینورتر است.

یکی از مسایل اصلی که در عصر تکنولوژی نمود چشمگیری پیدا کرده، مسئله انرژی و چگونگی مصرف آن است. در کشور ما در راستای هدفمندسازی یارانه‌ها و اصلاح الگوی مصرف و با مطرح شدن موضوعاتی نظیر مدیریت و کنترل مصرف انرژی و همچنین افزایش رقابت و کاهش هزینه‌های تولید این موضوع از اهمیت‌ خاصی برخوردار گردیده و از این نظر سیستم‌های اینورتری اعتبار ویژه‌ای پیدا کرده است.

منابع قدرت جوشکاری از ژنراتورها تا رکتیفایرها هر کدام دارای مزایا و معایبی هستند که با این وجود همچنان استفاده زیادی در صنعت جوشکاری دارند اما اینک تکنولوژی جدیدی به نام اینورتر عصر جدیدی در منابع انرژی جوشکاری پدید آورده است.

مدتی است که این تکنولوژی نوظهور در کشورهای صنعتی جای خود را باز کرده است و در کشور ما نیز تولید و استفاده از دستگاه‌های اینورتر جوشکاری اخیراً رواج بسیاری یافته است که تولیدکنندگان داخلی توانایی خود را در این زمینه به اثبات رسانده‌اند و به دلیل مزایای فراوان این تکنولوژی می‌توان امیدوار بود که در آینده‌ای نزدیک در بازار رقابتی با سایر تجهیزات متناسب جوشکاری عرصه را به خود اختصاص خواهد داد و توسعه آن به مراتب بهتر از گذشته خواهد بود.

در این منابع تغذیه، برق ورودی AC با فرکانس Hz 60 – 50  ( برق شهر ) که می‌تواند به‌صورت 3 یا تک فاز باشد ابتدا توسط یکسوکننده به جریان DC تبدیل و سپس به واحد اینورتری دستگاه وارد می‌گردد و به جریان متناوب موج مربعی با فرکانس بالا ( KHz 10 - 1 ) تغییر می‌یابد و پس از عبور از مبدل‌های هسته فریتی جریانی تولید می‌گردد که پس از یکسوسازی و عملیات فیلترینگ و تبدیل آن به جریان مستقیم، برای جوشکاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با توجه به وجود تکنولوژی"IGBT "insulated gate bipolar transistor ، افزایش فرکانس تا  10 کیلو هرتز و بالاتر حجم ترانسفورماتورها به‌طور چشمگیری کاهش یافته و باعث کاهش قابل ملاحظه در سایز و وزن دستگاه و در نتیجه آن کاهش میزان اتلاف و مصرف برق در حدود 20 الی 30 درصد خواهد شد.

   
   

 

ظهور نیمه هادی‌های با قدرت بالا مانند اینورترهای حالت جامد ( IGBT ) دستگاه را قادر به مواجهه با بارهای بالای اضافی می‌سازد. این مدارها همچنین می‌توانند ویژگی‌هایی مانند کنترل قدرت و حفاظت بار را نیز فراهم سازند. این سیستم سوییچینگ در دستگاه‌های اینورتری مبتنی بر میکروکنترلر تنظیم می‌شوند که کنترل بهتر پالس‌ها را امکان‌پذیر می‌کنند.

در مجموع این دستگاه‌ها کارآمدتر از سایر منابع تغذیه جوشکاری بوده و کنترل دقیق‌تری از پارامترهای جوش را می‌توان گرفت که در نهایت قوسی پایدار و آرام خواهیم داشت و به بهترین کیفیت سطح و ویژگی‌های عالی جوش می‌توان رسید.

 

به طور کلی مزایای اینورترهای جوشکاری را می‌توان به شرح ذیل نام برد:

1. قابلیت حمل و نقل و انبارداری ساده و آسان

2. سبک، کم حجم و قدرتمند

3. توانایی دستیابی به بالاترین سطح کیفیت جوش

4. امکان جوشکاری با انواع الکترودهای سلولزی، رتیلی و قلیایی

5. کاهش تأثیرات منفی نوسانات ولتاژهای ورودی و حفاظت در برابر جریان اضافی

6. امکان کنترل سریع مشخصات دینامیکی در شرایط مختلف و پایداری پارامترهای جوشکاری

7. دارا بودن قوسی پایدار، آرام و یکنواخت در جوشکاری

8. راندمان و ضریب قدرت بسیار بالا

9. مصرف انرژی بسیار پایین و صرفه‌جویی محسوس در مصرف برق

 

در آخر انتخاب صحیح دستگاه جوشکاری اینورتری مناسب و با کیفیت بالا موضوع اصلی است که باید کاربران و خریداران آن توجه بی‌شماری به این نکته داشته باشند و آنچه که این مسئله را برای آنان دشوار می‌سازد تنوع بسیار زیاد این محصولات در بازارهای داخلی می‌باشد که تولید و ورود برخی دستگاه‌های بی‌کیفیت به بازارهای رقابتی چالش بزرگی را ایجاد کرده که استفاده کنندگان از این محصولات را جهت انتخاب مناسب دچار سرگردانی کرده است. جلوگیری از واردات محصولات بی‌کیفیت و نامرغوب خارجی، ایجاد فرهنگ استفاده از کالاهای داخلی، شناخت برند‌ها و شرکت‌های معتبر داخلی و توجه به پارامترهای اساسی منابع تغذیه، این مشکلات و سردرگمی‌ها را نیز حل خواهد کرد و پیدا کردن مسیر صحیح و دشوار انتخاب را میسر می‌سازد.

 آنچه مهم است نگاه صحیح به فرهنگ استفاده از انرژی و توجه به کاهش مصرف است و امیدواریم این مسئله به فرهنگ بزرگ عمومی در جامعه ما تبدیل گردد.

 

 برای دریافت متن مقاله با فرمت pdf روی شکل زیر کلیک نمایید.

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ٩:۱۸ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

یکشنبه ٢٧ شهریور ،۱۳٩٠

  

جوشکاری؛ چکیده ای از تمام متالورژی

این مطلب قبلا در نشریه صنعت جوش، شماره 34 مرداد 1390 به چاپ رسیده است.

« جوشکاری؛ چکیده ای از تمام متالورژی »

 

گفتگو با دکتر مهران مالکیان ، استاد دانشگاه UBC کانادا و متخصص جوشکاری

گفتگو: امیر حسینی کلورزی

پیاده سازی و تنظیم: کامران خداپرستی

 

دکتر مالکیان مدرک کارشناسی خود را در رشته مهندسی مواد با گرایش شکل دادن فلزات از دانشگاه شیراز دریافت نمود و سپس با احراز رتبه اول آزمون کارشناسی ارشد مواد وارد دانشگاه صنعتی شریف گردید. ایشان پس از پایان مقطع کارشناسی ارشد ، خدمت سربازی را در یکی از مراکز آموزشی پژوهشی گذراند. پس از آن ضمن همکاری با شرکت قالب های صنعتی ایران خودرو و مرکز شیمی و مواد پژوهشگاه نیرو، در دانشگاه آزاد اسلامی کرج نیز تدریس نمود. در سال 1384 برای آغاز دوره دکتری عازم دانشگاه صنعتی گراتز اتریش شد و پس از 4 سال از تز دکتری خود با عنوان Orbital Friction Welding دفاع کرد. پس از آن دوره فوق دکتری را در همان دانشگاه آغاز کرد و حدود 5/1 سال نیز در دانشگاه صنعتی وین روی مدلسازی رسوب گذاری پژوهش نمود. ایشان از سال 2009 میلادی فوق دکتری دوم خود را در بخش مهندسی مواد دانشگاه بریتیش کلمبیا کانادا (UBC) آغاز کرده اند که زمینه آن در مورد مدلسازی جوش و بررسی خواص آن در یکی از پروژه های خطوط انتقال نفت و گاز است. دکتر مالکیان در دانشگاه UBC دروس مرتبط با جوشکاری و خواص مکانیکی را تدریس نموده اند و این فعالیت تا کنون ادامه دارد. ایشان تا کنون چند جایزه معتبر بین المللی دریافت کرده اند، از جمله جایزه انستیتو بین المللی جوش (IIW)  و جایزه انجمن تحقیقات علوم تجربی و مهندسی کانادا (NSERC).

 

* آقای دکتر به عنوان نخستین پرسش بفرمائید آموزش مهندسی جوش در دانشگاه های خارج از چه جایگاهی برخوردار است ؟

# در اتریش رشته جوشکاری به طور مستقل در دانشگاه ها وجود ندارد بلکه جوش گرایشی از مهندسی مواد است. اصولاً در دنیا رشته جوشکاری به صورت مستقل به ندرت وجود دارد و معمولاً جوشکاری به عنوان بخشی از مهندسی و علم مواد دیده می شود. البته استثنائاتی هم وجود دارد ، مثلاً یکی از دانشگاه های آمریکا ، رشته جوشکاری را بصورت مستقل تعریف کرده است. در کانادا دانشگاه های مختلف وضعیت های متفاوتی دارند. برخلاف اتریش که جوشکاری یکی از بخش های اصلی دپارتمان بود، در اینجا ( دانشگاهUBC  ) بخش مواد در زمینه جوشکاری سابقه چندانی ندارد و پروژه ای که من در آن هستم اولین پروژه در این مورد است. دانشگاه آلبرتا کانادا یک مرکز تحقیقاتی در مورد جوشکاری دارد. نکته جالب این که بهلر که نامی آشنا در زمینه الکترود و محصولات فولادی است و با وجود اینکه اکثراً فکر می کنند آلمانی است اما یک شرکت اتریشی است در اتریش با دانشگاه، پروژه های  مختلفی داشت اما در کانادا ( دانشگاهUBC  ) این نخستین پروژه ای است که به طور مشترک در زمینه جوشکاری بین دانشگاه و صنعت تعریف شده است.

زمانی که من در ایران تحصیل می کردم ، رشته جوشکاری وجود نداشت اما اکنون فوق لیسانس و دکتری آن وجود دارد که نشان دهنده توجه مسئولین به اهمیت این رشته است. البته جای کار زیادی وجود دارد. متاسفانه در حال حاضر در کنفرانس های بین المللی جوش چیز زیادی از ایران نمی شنویم و امیدوارم دانشگاه ها بتوانند بیش از گذشته در مجامع بین المللی جوش حضور داشته باشند.

* تکنولوژی جوشکاری در بین سایر فن آوری ها در صنایع مختلفاز چه جایگاهی برخوردار است ؟ یک متخصص جوش ( اعم از جوشکار، بازرس یا مهندس جوش ) چه نقشی ایفا می کند ؟

# جوشکاری را نمی توان از متالورژی جدا کرد و باید به یاد داشته باشیم که جوشکاری ، همه علوم متالورژی را در خودش دارد مانند گرمایش ، سرمایش ، ذوب ، انجماد ، تشکیل فازها ، رشد دانه و ... . در جوشکاری ما با سه حالت ماده ، یعنی جامد ، مایع ، گاز ( بخارات جوشکاری ) مواجه هستیم. از سوی دیگر تنش های پس ماند را داریم  ، و در دیگر سو با ارتباط جوشکاری و خواص مکانیکی روبرو می شویم . در مجموع به نظر من جوشکاری یکی از گرایش هایی است که همه بخش های متالورژی را پوشش می دهد. به باور من یک متخصص جوش مانند الماس درخشانی است که همه به دنبالش هستند. در واقع متخصص جوش خوب کمیاب است. چرایی آن هم به موضوع قبل برمی گردد. یعنی این که در جوش همه چیز وجود دارد. و از آن طرف حرفه ای دشوار ( از لحاظ فیزیکی ) محسوب می شود. بنابراین حتی جوشکار ماهر هم همیشه خواهان دارد.

* آقای دکتر در ایران مشکل جوشکاری در صنعت ساختمان به دلیل فقر شدید دانش فنی و حرفه ای پرسنل همچنان پابرجاست و با وجود اقدامات انجام شده هنوز در وضعیت مناسبی قرار ندارد. وضعیت در آنجا چگونه است ؟

# اینجا اصلاً حرف جوشکار تجربی را نزنید چون خنده دار است. جوشکاری که تأیید صلاحیت نشده باشد و گواهینامه معتبر نداشته باشد ، حق جوشکاری ندارد. همانگونه که می دانید جزئیات آزمون جوشکار و دامنه مجاز فعالیت های او باید در گواهینامه قید شده باشد. مثلاً جوشکار ورق (Plate) نمی تواند خط لوله جوش بدهد.

* این نظارت چگونه انجام می شود ؟ آیا الزام قانونی است یا خود پیمانکار مراعات می کند؟

# دوطرفه است. در اینجا نقش دولت در خیلی از امور بسیار کم است. شرکتی که پروژه ای را می گیرد باید تأیید صلاحیت شده باشد و در قبال کارهایش مسئول است. این نکته را هم به یاد داشته باشیم که هر شرکتی نمی تواند پروژه را برنده شود و باید حداقل الزامات را دارا باشد.

* در ایران مراکز و انجمن های صنفی و علمی مختلفی در زمینه جوش فعالیت می کنند. مشکلی که وجود دارد این است که در برخی موارد جایگاه قانونی آن ها و نقششان در فرآیند قانون گذاری کاملا مشخص نیست. البته ستاد ساماندهی صنعت جوش کشور در سازمان استاندارد اقداماتی را در این زمینه انجام داده است. در خارج از کشور اوضاع چگونه است؟

# متأسفانه موازی کاری در ایران زیاد است. هر کشور یک مرجع جوش  دارد و من جای دیگری را به عنوان متولی نمی شناسم. مثلاً در اتریش مرکز جوش وین که با ایران هم همکاری دارد، به عنوان قطب عمل می کند. به این ترتیب دانشگاه گراتز که دوره مهندسی بین المللی جوش (IWE) برگزار می کند باید تحت نظر مرکز جوش وین فعالیت کرده و امتحاناتش را برگزار کند.

* این نهادها آیا قدرت قانونگذاری دارند؟ آیا باید هر مصوبه و استانداردی در مورد صنعت جوش از کانال آن ها بگذرد؟

# بلی. اگر فردی پیشنهادی دارد ، آن را به انجمن جوش ارائه می دهد و آنها آن را به IIW (انستیتو بین المللی جوش)انتقال می دهند و سپس در کنفرانس سالانه ای که کارگروه های متفاوتی دارد ، نمایندگان کشورهای مختلف پیشنهاد را بررسی کرده و در آنجا تصویب و یا رد می شود.

* با توجه به وضع موجود صنعت جوشکاری کشورمان ، شما چه فرصت ها یا نکات ویژه ای را برای بهبود این رشته صنعتی می بینید؟

# از دانشگاه های ایران خبرهای خوبی می شنویم که نشانگر تمرکز بر رشته جوشکاری است و نوید این را می دهد که دانش آموختگان آینده ، حداقل علم جوشکاری را به خوبی می دانند و به صنعت کمک خواهند کرد ، البته نباید از دو بحث امکانات آزمایشگاهی و استادان مجرب به عنوان پیش نیازها غفلت کرد. با وجود این پیش فرض ها چشم انداز روشنی وجود دارد زیرا این دانش آموختگان تفکر سنتی ندارند و با روش های علمی ، صنعت جوشکاری را متحول خواهند کرد. نکته دیگری که به نظرم می رسد این است که صنعت ما به طور کامل باید براساس استاندارد پیش برود تا جوش قابل اطمینان باشد. در واقع حساب دو دوتا چهارتاست و باید الزام ها وجود داشته باشد تا یک دستورالعمل استاندارد تهیه شده و اجرا گردد. طرز فکر و نگاه ما نیز باید عوض شود. باید از حالت سنتی و کدخدا منشی به سمت روش های سیستماتیک و سازمان یافته برویم. به نظرم شروعی که در دانشگاه ها دیده می شود دلگرم کننده است چون همانطور که اشاره شد دانش آموختگان تحول ایجاد می کنند و دیدگاه ها را تغییر می دهند. در اینجا مهندس سوگند می خورد و همانند پزشک است ، چون نسبت به جان آدمها مستقیماً یا غیرمستقیم مسئول است.

* آقای دکتر ، چشم انداز آینده جوش ( هم علمی و هم صنعتی ) را چگونه می بینید؟

# اینجا در آمریکا و کانادا ، متالورژی (بخش فلزی مهندسی و علم مواد) کمتر مورد توجه است و بیشترین کار و پژوهش روی مواد روز که مورد نیاز صنایع نظامی است متمرکز شده است. این مواد فولادی نیستند بلکه مواد پیشرفته ، مواد زیستی، مواد نانو و ... را شامل می شوند. بنابراین به متالورژی کمتر پرداخته می شود. با این حال ما نمی توانیم از جوشکاری روی مواد فولادی و ... غافل شویم. وجود دپارتمان جوش در دانشگاه اُهایو نشان می دهد که همه مشکلات حل نشده است و این به ما می گوید که نمی توان هیچ زمانی جوش را به حاشیه برد. از سوی دیگر تکنولوژی های نو ( نانو ، بیوتکنولوژی و ... ) به فرآیند اتصال( Joining ) نیاز خواهند داشت که جوشکاری یکی از مهم ترین روش های اتصال است. به این دلایل ، من چشم انداز جوش را خیلی روشن می بینم و به نظرم علم و فن جوشکاری همیشه حرفی برای گفتن خواهد داشت. از یک زاویه دیگر می توان گفت مهم این نیست که ما متریال جدید تولید کنیم بلکه باید بتوانیم از آن استفاده نماییم. فرض کنید یک فولاد جدید با تنش تسلیم2 GPa  تولید شده است. بسیار عالیست ، می توان آن را در خودرو استفاده کرد تا از وزنش کاسته شود. حال این پرسش پیش می آید : چگونه آن را جوشکاری کنیم ؟ بنابراین جوشکاری پاشنه آشیل کل علوم مهندسی باقی خواهد ماند.

* آقای دکتر مالکیان ، با توجه به تجارب و تخصصتان آیا مایل به همکاری با صنایع و دانشگاه های داخل هستید ؟ اگر چنین است ، چه زمینه هایی را دوست دارید ؟

# بلی ، چرا که نه ، ما متعلق به آن کشوریم. بسیار علاقه مندم اگر بتوانم برای پیشرفت کشورم کاری بکنم و دانشم بازده داشته باشد. زمینه های کاری من مدل سازی جوش  ذوبی و حالت جامد، جوشکاری اصطکاکی و متالورژی جوشکاری است. حتی در زمینه هایی که تجربه نداشته باشم می توانم یک پل درست کنم. من همیشه دنبال فرصتی بوده ام که بتوانیم روی پروژه های مشترک، همکاری در زمینه های موجود ، انتقال تجربه و مواردی که اینجا به آن ها دسترسی وجود دارد اما در کشورمان این دسترسی محدودتر است، کار کنیم.

 *چه توصیه ای به علاقه مندان جوشکاری ، چه جوشکار و چه بازرس و چه مهندس جوش دارید ؟

# علم و فن جوشکاری همیشه زنده است و همواره مورد نیاز خواهد بود ، پس نگران بازار کار آینده نباشند چون آینده شان تضمین است. اگر فردی می خواهد جوشکار شود باید به سمت دریافت گواهی ( Certificate ) برود و توصیه من این است که در دوره های خوب آموزشی شرکت کند. در کانادا جوشکار خوب کم است و جوشکارها دستمزدهای بالا دریافت می کنند. در مورد دانشگاه که به نظرم ایزوله کار می کند ، باید تلاش شود تا ارتباط دانشگاه و صنعت و دانشگاه های داخل با دانشگاه های خارج تقویت شود. دانشگاه باید سعی کند مشکلات صنعت را آنالیز کند و در مورد آن مشکل پروژه بدهند نه این که خودش یک مسئله یا مشکل را مطرح کند و بعد حل کند. مثالش پایان نامه کارشناسی ارشد خودم است که چون مخاطب صنعتی نداشت الآن در کتابخانه دانشگاه خاک می خورد. بهتر است دانشگاه های ما بتوانند صنعت را متقاعد کنند که می توانند گره ای از مشکلاتش باز کنند. بدین ترتیب هم دانشگاه پویا می شود و هم صنعت. در این مورد باز از خودم مثال می زنم. در پایان نامه دکتری من چون ارتباط تنگاتنگ بین دانشگاه و صنعت وجود داشت ، گام به گام پیش رفتیم و در نهایت کاری انجام شد که به قول رئیس دپارتمان ، یکی از بهترین پایان نامه هایی بود که در عمر علمی اش انجام شده بود.

* ما قصد داریم شرایطی فراهم شود تا شما برای یکی از کنفرانس های آینده به عنوان سخنران مهمان دعوت شوید. پیش بردن کار در صنعت جوش ما خیلی دشوار است ولی امیدواریم در یکی از کنفرانس های امسال یا سال آینده تشریف بیاورید.

# خوشحال می شوم و استقبال می کنم. البته مشکلات طبیعی است چون وقتی چند سازمان به طور موازی کار می کنند همیشه درگیری به وجود می آید اما امیدوارانه نگاه کنید. با رشد فرهنگ تعامل و همکاری ما ایرانی ها ، این مشکلات کمتر می شود. این که باید جنگید و کار را پیش برد شاید همه جا باشد، همیشه این چالش ها وجود دارد.

 * از این که وقتتان را در اختیار ما گذاشتید ، سپاسگزاریم.       

     

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۱:٤٠ ‎ب.ظ توسط امير حسيني كلورزي

سه‌شنبه ۱٦ فروردین ،۱۳٩٠

  

چگونه از "کلید فولاد" استفاده کنیم؟

کامران خداپرستی

نویسنده: آقای مهندس کامران خداپرستی

  کارشناس ارشد مهندسی مواد با گرایش شناسایی و انتخاب مواد

  گروه مکانیک و فرآیند مشانیر

 

آقای کامران خداپرستی دارای درجه کارشناسی ارشد مهندسی مواد با گرایش شناسایی و انتخاب مواد از دانشگاه شیراز می باشند. ایشان پس از 2 سال تدریس در گروه مواد دانشکده فنی دانشگاه سیستان و بلوچستان، به مدت 4 سال مدیریت آزمایشگاه متالورژی و مواد پژوهشگاه نیرو را عهده دار بوده اند و از سال 1384 تا کنون با شرکت مهندسین مشاور  ُمشانیر همکاری دارند. از سوابق آموزشی ایشان می توان به برگزاری دوره های آموزشی و سمینار ها و کارگاه های تخصصی در مراکزی نظیر انجمن مهندسان مکانیک ایران، مرکز پژوهش و مهندسی جوش ایران، مرکز آموزشهای مهندسی ایران، آکادمی توف-طوبی تاک، شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران، گروه آموزش پژوهشگاه نیرو، سازمان نظام مهندسی استان تهران، شرکت مهندسی و ساخت توربین مپنا (توگا)، مرکز تحقیقات آلومینیوم ایران و نیز دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی اشاره کرد.انتشار و ارائه چندین مقاله در نشریات و سمینارهای علمی، عضویت در کمیته های تدوین استاندارد های ملی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، عضویت در کمیته ملی استاندارد ایزو در کارگروه تخصصی انتخاب مواد و عضویت در بخش بین الملل انجمن آزمونهای غیرمخرب آمریکا (ASNT) از جمله دیگر فعالیتهای ایشان است.

 

این مقاله قبلا در نشریه مشانیر، شماره 53، آذر و دی 1389 به چاپ رسیده و با اجازه شخص نویسندهدر این سایت منتشر شده است.

 

مقدمه

فولاد طلایه دار تحولات قرن بیستم بوده است اما، نباید چنین پنداشت که عصر فولاد به پایان رسیده است. نود درصد تولید جهانی فلزات به فولاد اختصاص دارد و ویژگی منحصر به فردش درترکیب مشخصاتی مانند استحکام، چکش خواری، چقرمگی و قیمت ارزان، آن را بی جایگزین ساخته است. تولید جهانی 1344 میلیون تن (در سال 2007) دلیلی است بر این مدعا. با توجه به رو به رشد بودن صنایع کشور و افزایش ساخت و سازها در صنایع مختلف، امروزه شناخت و استفاده صحیح از استانداردهای مختلف فولادها به یک نیاز عمومی تبدیل شده است. ناگفته پیداست که تقریبا تمامی فعالان حوزه صنعت، گاهی نیاز دارند تا درباره نحوه مقایسه فولادها در استانداردهای مختلف، کاربردهای انواع مختلف آن و خواص شیمیایی، مکانیکی و فیزیکی فولادها  اطلاعاتی داشته باشند. برای پاسخگویی به این نیازها از دیرباز کتاب "کلید فولاد" در صنعت ما جایگاه ویژه ای داشته است و از این روی به  مرجعی پر کاربرد برای صنعتگران و مهندسان تبدیل شده است. در این نوشتار با فراهم نمودن اطلاعات پایه سعی گردیده است تا شناخت و استفاده بهتر از قواعد و چارچوبهای تعیین شده کتاب "کلید فولاد"، امکان پذیر گردد.  مخاطبین این نوشتار دانشجویان، مهندسان، کارشناسان و تمامی افرادی هستند که به نحوی با محصولات مختلف فولادی سر و کار دارند و نیاز دارند تا درباره "کلید فولاد" اطلاعاتی داشته باشند.

 

آشنایی با فصل های "کلید فولاد"

یک روش برای کسب اطلاعات جامع در رابطه با فولادها استفاده از نرم افزار و یا کتاب "کلید فولاد" می باشد .کتاب "کلید فولاد"مشتمل بر 19 فصل است که عبارتند از:

فصل 1- فولادهای سازه ای، فولادهای سخت شونده سطحی(کربوره-سمانته)، فولادهای نیتروره و فولادهای خوش تراش(اتومات).

فصل 2- فولادهای عملیات حرارتی پذیر (بهسازی)، فولادهای یاتاقان های چرخشی و غلتشی(بلبرینگ).

فصل 3- فولادهای فنر، فولادهای سخت گردانی سطحی و فولادهای اکستروژن سرد.

فصل 4- فولادهای چقرمه سرد (مقاوم در دمای زیر صفر)، فولادهای مخازن هیدروژناسیون تحت فشار و فولادهای سازه ای نسوز.

فصل 5- فولادهای دانه ریز، فولادهای سازه ای دانه ریز مقاوم در هوا، فولادهای دانه ریز برای پرسکاری سرد.

فصل 6- فولادهای سازه ای و ساختمانی (کشورهای غیرآلمانی)، مقایسه استانداردها.

فصل 7- فولادهای ابزار کربنی (غیرآلیاژی)، فولادهای تندبر.

فصل 8- فولادهای ابزاری سرد کار.

فصل 9- فولادهای ابزاری گرم کار.

فصل 10- فولادهای ابزار (کشورهای غیرآلمانی)، مقایسه استانداردها.

فصل 11- فولادهای شیرآلات (سوپاپ)، آلیاژها و فولادهای مقاوم به دمای بالا.

فصل 12- فولاد های نگیر (غیر مغناطیسی)، فولاد نسوز، آلیاژهای المنتهای برقی.

فصل 13- فولاد های زنگ نزن.

فصل 14- فولاد های ریختگی زنگ نزن، فولاد های ریختگی نسوز.

فصل 15- مواد پر کننده (مصرفی) جوشکاری.

فصل 16- فولادهای زنگ نزن و نسوز (کشورهای غیرآلمانی)، مقایسه استانداردها.

فصل 17- لیست شماره مواد وتامین کنندگان آلمانی.

فصل 18- تامین کنندگان آلمانی،کدها و نشانی ها.

فصل 19- تامین کنندگان غیرآلمانی، کدها ونشانی ها.

همانطور که ملاحظه می شود 16 فصل کتاب "کلید فولاد" بر اساس کاربرد فولادها تقسیم بندی شده است. در این میان، فصلهای 6 و 10و 16 دربرگیرنده اطلاعات فولادهای غیرآلمانی و سایر فصول دربرگیرنده  اطلاعات فولادهای آلمانی هستند. گروه بندی فولادهای غیرآلمانی در فصول 6 و10و16  به ترتیب شبیه به گروه بندی فولادهای آلمانی در فصول 1 تا 5، 7 تا 9، و 11 تا 15 می باشد. داده های فولادهای آلمانی ارائه شده در این فصول شامل شماره مواد، نام فولاد بر اساس استاندارد DIN یا EN، ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی-حرارتی-فیزیکی و کاربردهای فولاد می باشد. با توجه به اهمیت شماره مواد لازم است اندکی در مورد آن بدانیم. این شماره همانند شماره/کد ملی برای افراد است یعنی با دانستن آن سایر اطلاعات قابل بازیابی است.  می توان روش انتخاب شماره مواد را برای فولادها در استاندارد EN 10027-2 پیدا کرد که خلاصه ای از آن در صفحات 6 و 7 کتاب کلید فولاد نیز آمده است. با این روش هر فولاد با عدد 1 آغاز شده که پس از آن یک ممیز و بدنبال آن 4 عدد دیگر می آید مثلا فولاد زنگ نزن 316 با این سیستم با شماره مواد 1.4401 معرفی می شود. برای آسانتر شدن یادگیری چند مورد زیر که به تجربه بدست آمده است بیان می گردد:

اگر عدد اول پس از ممیز صفر باشد، فولاد از نوع سازه ای است مثلا 1.0570 و 1.0038 که به ترتیب معرف St 52-3N   و  RSt 37-2 هستند و 1.0473 که شماره مواد برای ASTM A 516 Gr.70 است.

اگر عدد اول پس از ممیز یک باشد، فولاد از نوع ساده کربنی است مانند 1.1191 برای Ck 45

اگر عدد اول پس از ممیز دو باشد، فولاد ابزار است مانند 1.2080 برای SPK

اگر عدد اول پس از ممیز سه باشد، فولاد بلبرینگ و تندبر است مانند 1.3505

اگر عدد اول پس از ممیز چهار باشد، فولاد زنگ نزن است مانند 1.4841 برای معرفی فولاد زنگ نزن 310

اگر عدد اول پس از ممیز چهار تا هشت باشد، فولاد کم آلیاژ است مانند 1.7225 برای Mo40 یا 1.6582 برای 4340

گفتنی است که شماره مواد مختص فولادها نیست بلکه برای تمام فلزات است مثلا آلومینیوم و آلیاژهای آن با عدد 3 آغاز می شوند بطوری که سیستم آمریکایی نامگذاری آلومینیوم 3003 با شماره مواد 3.0517 نشان داده می شود. ( برای کسب اطلاعات بیشتر به استاندارد DIN 17007-4 مراجعه کنید)

فصل 17 به دو بخش a و b تقسیم می شود. بخش a17 دربرگیرنده اطلاعات فولادهای آلمانی است و بر اساس شماره مواد مرتب شده است. داده های فولاد های این بخش شامل شماره مواد، نام فولاد بر اساس استاندارد DIN یا EN، ترکیب شیمیایی، استاندارد DIN یا   EN مربوطه و شماره گروهی(فصلی) که سایر اطلاعات فولاد در آن ارائه شده است، می باشد.

در بخش b17، کد اختصاری شرکتهای آلمانی تولید کننده هر فولاد آلمانی در مقابل شماره مواد آن فولاد ارائه شده است. روشن است که اطلاعات این بخش نیز باید بر اساس شماره مواد فولادها مرتب شده باشد تا دسترسی به کد اختصاری شرکتهای تولید کننده هر فولاد به راحتی امکان پذیر گردد.

در اینجا لازم است که در مورد کد اختصاری شرکتهای تولیدکننده فولاد توضیحاتی داده شود. هر شرکت تولید کننده فولاد در دنیا، یک کد اختصاری دارد که ترکیبی است از یک یا دو حرف لاتین و یک عدد سه رقمی که توسط یک خط تیره از هم جدا می شوند. حروف در سمت چپ خط تیره قرار دارند و نشان دهنده ملیت شرکت تولید کننده می باشد. مثلا D برای شرکتهای آلمانی و SE برای تولیدکنندگان سوئدی به کار می رود. بنابراین شرکت D-005 یک تولید کننده آلمانی است. عددی که در سمت راست خط تیره قرار گرفته است برای تفکیک شرکتهای موجود در یک کشور به کار می روند و در واقع این عدد کد داخلی شرکت در کشور خود می باشد. لیستی از کدگذاری تولیدکنندگان فولاد دنیا در نخستین صفحات فصل 19 آمده است. برای دستیابی به سایر اطلاعات شرکتهای تولیدکننده آلمانی می توان از چند صفحه ابتدایی فصل 18 استفاده کرد.

فصل 18 شامل سه بخش می باشد. بخش نخست به معرفی مشخصات کامل شرکتهای تولید کننده فولاد در آلمان می پردازد. این مشخصات عبارتند از کد شرکت، نام، نشانی، کدپستی، شماره تلفن، نمابر و تلکس و نیز وبسایت و ایمیل. بخش دوم به بررسی شکل و شرایط محصولات تولیدی توسط هر یک از شرکتهای تولید کننده آلمانی می پردازد. بخش سوم این فصل که حجم عمده آن را تشکیل می دهد لیستی است از نامگذاری فولادهای آلمانی که در مقابل نام هر فولاد، شماره مواد، گروه (فصل) و کد عمده ترین تولید کننده فولاد ارائه شده است. این لیست بر اساس اعداد و حروف الفبای نامگذاری فولادها مرتب شده است.  بنابراین با داشتن نامگذاری یک فولاد آلمانی، می توان به سایر مشخصات آن دست یافت. منظور از نامگذاری در اینجا می تواند هر یک از دو مورد شماره مواد یا نامگذاری1 فولاد باشد.

فصل 19 نیز به سه بخش تقسیم می گردد. بخش نخست آن به معرفی مشخصات شرکتهای غیر آلمانی تولید کننده فولاد می پردازد. اطلاعات این بخش بر اساس کد اختصاری شرکتها مرتب شده است. بخش دوم که حجم عمده آن را تشکیل می دهد لیستی از نامگذاری فولادهای کشورهای خارجی است. این لیست بر اساس حروف الفبای نامگذاری فولادها مرتب شده است. در مقابل نام هر فولاد، صفحه و شماره ردیف فولاد و همچنین نام کشور تولید کننده و کد عمده ترین شرکت تولیدکننده آن نیز درج شده است. منظور از نامگذاری فولاد در اینجا، انواع نامگذاری ها در استانداردهای مختلف غیر آلمانی است. بخش پایانی این فصل در واقع فهرست مطالب کتاب کلید فولاد است.


چگونگی دستیابی به اطلاعات کتاب "کلید فولاد"

بر اساس آنچه تا کنون گفته شد، روشهای دستیابی به اطلاعات کتاب کلید فولاد را می توان به 8 مورد زیر تقسیم بندی نمود:

1-     تعیین مشخصات فولادهای آلمانی بر اساس شماره استاندارد

به این منظور باید به فصل a 17مراجعه کنیم. از آنجایی که در این فصل اطلاعات فولادها بر اساس شماره مواد مرتب شده است، فولاد مورد نظر را می توان به راحتی پیدا کرد. اطلاعاتی مانند علامت مشخصه، استاندارد DIN یا  EN  تعریف کننده فولاد و ترکیب شیمیایی مستقیما بدست می آیند. اما اطلاعاتی مانند کاربردها، خواص فیزیکی، مکانیکی و حرارتی در این بخش ارائه نشده اند و امکان دسترسی مستقیم به آنها وجود ندارد بلکه باید از شماره گروه فولاد که در ستون آخر آمده است، برای دستیابی به اطلاعات مورد نظر کمک گرفت. شماره گروه فولاد در واقع شماره فصلی است که اطلاعات اختصاصی فولاد در آن قرار دارد.

چنانچه اطلاعات بدست آمده از فصول مختلف این کتاب کافی نباشد، باید به استانداردهای DIN یا EN تعریف کننده فولاد که شماره آن در ستون سوم اطلاعات فصل a 17نوشته شده است، مراجعه نمود. به عنوان مثال در مورد فولاد St 37-2 با شماره مواد 1.0037 به استاندارد اروپایی EN 10025 ارجاع داده شده است. استاندارد تعریف کننده فولاد، اطلاعاتی در مورد کیفیت فولاد، شکل محصول، رواداریها (تلرانس) و ویژگی های آن در وضعیتهای مختلف ارائه می  دهد. همچنین راجع به چگونگی کنترل کیفیت، نحوه سفارش و ... اطلاعات کاربردی را بدست می دهد.

 

2-     تعیین مشخصات فولاد ها بر اساس نامگذاری

به این منظور از دو بخش 18 و 19 استفاده می شود. اگر فولاد مورد نظر آلمانی باشد باید به فصل 18 و در غیر اینصورت به فصل 19 مراجعه کنیم.

همانگونه که پیشتر گفته شد بخش سوم فصل 18 که حجم بیشتر این فصل را به خود اختصاص داده است، لیستی است از نامگذاری فولادهای آلمانی که این لیست بر مبنای اعداد و حروف الفبای نامگذاری فولادها مرتب شده است. پس با در دست داشتن نام فولاد به راحتی می توان به شماره مواد، گروه و کد عمده ترین تولید کننده فولاد دست پیدا کرد. با بدست آوردن شماره مواد فولاد، به فصل a17 مراجعه کرده و مطابق آنچه که در روش اول گفته شد، سایر مشخصات فولاد را پیدا می کنیم. همچنین برای دستیابی به اطلاعات اختصاصی فولاد از شماره گروه آن بهره می گیریم. شماره گروه فولاد هم در فصل 18 و هم در فصل a17 ارائه شده است.

زمانی که نامگذاری فولاد غیرآلمانی است باید به بخش دوم فصل 19 مراجعه کنیم. در این بخش فولادها بر اساس اعداد و حروف الفبایی نامگذاریشان مرتب شده اند و در مقابل نام هر فولاد، شماره صفحه، شماره ردیف، نام کشور تولید کننده و همچنین کد اختصاری عمده ترین تولید کننده آن ارائه شده است بنابراین با در دست داشتن نام فولاد در استاندارد یک کشور خارجی می توان با استفاده از شماره صفحه و شماره ردیف ( که برای هر یک از فولادهای خارجی تعریف شده در فصول 6 و 10 و 16 ارائه شده است) به اطلاعات فولاد مورد نظر دست یافت.

3-     تعیین مشخصات فولادها بر اساس کاربرد

چنانچه بخواهیم فولادی را بر اساس کاربردهای در نظر گرفته شده برای آن انتخاب کنیم، ابتدا باید با استفاده از فهرست فصول کتاب، گروه (فصل) فولاد مورد نظر را بیابیم. سپس با مراجعه به قسمت مربوط به کاربردهای فولادهای معرفی شده در آن فصل، شماره استاندارد فولاد مورد نظر خود را استخراج کنیم. با بدست آوردن شماره استاندارد فولاد می توانیم به سایر مشخصات فولاد دست یابیم. یادآوری این نکته لازم است که فصول کتاب کلید فولاد با استفاده از رنگ از هم متمایز می شوند. فصول 1 تا 6 قرمز رنگ هستند و فولادهایی که ویژگی اصلی2 آنها استحکام، تافنس و ازدیاد طول نسبی است ( یعنی خواص مکانیکی منهای سختی) در این فصول قرار دارند (کاربردهایی همانند زنجیر، شفت، مخازن تحت فشار و ...). فصول 7 تا 10 سبز رنگ هستند که ویژگی اصلی فولادهای این فصل ها سختی است و همانطور که پیشتر گفته شد فولادهای ابزار را پوشش می دهند و به دلیل میزان کربن زیاد، جوش پذیری ندارند. فصل های 11 و 12 با رنگ قهوه ای نشان داده شده اند که برای فولادهای این دو فصل خواص مکانیکی اهمیت چندانی ندارد و آنچه مهم است خواص فیزیکی نظیر ضریب انبساط حرارتی، نفوذپذیری مغناطیسی و ... است. رنگ آبی برای فصل های 13 تا 16 به کار رفته است که برای فولادهای این فصول ترکیب شیمیایی معیار اصلی است. از این روی تمام فولادهای مقاوم به خوردگی در این دو فصل جای می گیرند. روشن است که بدین ترتیب تمامی فولادهای زنگ نزن در کلید فولاد با رنگ آبی مشخص می شوند. رنگ سیاه مشخصه  فصول 17 تا 19 است که به اطلاعات جدولی جهت مقایسه می پردازند. این اطلاعات پایه نرم افزار کلید فولاد بوده است.

4-     تعیین مشخصات فولادها بر اساس ترکیب شیمیایی

تعیین مشخصات فولادها بر اساس ترکیب شیمیایی به دو صورت امکان پذیر است:

§  اگر بتوان گروه آلیاژی فولاد را بر اساس ترکیب شیمیایی آن تعیین نمود، با مراجعه به گروه مربوطه و جستجو در آنالیز شیمیایی فولادهای آن گروه می توان نزدیکترین آلیاژ به آلیاژ مورد نظر را یافته و سایر مشخصات آن را با توجه به شماره مواد آن بدست آورد.

§  اگر بتوان محدوده شماره مواد یا نامگذاری فولاد را بر اساس ترکیب شیمیایی آن تعیین کرد، می نوان با استفاده از فصول

a 17یا 18 به سایر مشخصات فولاد دست یافت.

5-     تعیین کد اختصاری شرکتهای تولید کننده یک فولاد

چنانچه فولاد مورد نظر در کشور آلمان تولید شده باشد، می توان با در دست داشتن شماره مواد آن، با مراجعه به فصل a 17کد اختصاری شرکتهای تولید کننده آن را بدست آورد. اگر به جای شماره مواد فولاد، علامت مشخصه آن را داشته باشیم می توانیم به بخش سوم فصل 18 مراجعه کنیم. در این بخش در مقابل نام هر فولاد، شماره مواد، شماره گروه و کد اختصاری عمده ترین تولید کننده فولاد مورد نظر مستقیما بدست آمده و برای یافتن کد سایر شرکتهای تولیدکننده آن می توان از شماره مواد فولاد بهره جست.

اگر فولاد مورد نظر در کشوری غیر از آلمان تولید شده باشد، فقط امکان دسترسی به کد اختصاری عمده ترین تولیدکننده آن وجود دارد که باید به بخش دوم فصل 19 مراجعه شود. در این بخش در مقابل نام هر فولاد، شماره صفحه، شماره ردیف، نام کشور تولید کننده و کد اختصاری عمده ترین تولید کننده آن ارائه گردیده است. ولی در هیچ یک از فصول کتاب، کد اختصاری سایر تولیدکنندگان فولاد مورد نظر نیامده است در نتیجه باید به آنچه در فصل 19 آمده است، بسنده کنیم.

 

6-     تعیین نام، نشانی و سایر مشخصات شرکتهای تولید کننده

همانگونه که بیان شد در فصول b17، 18 و 19 برای هر یک از فولادها، فقط کد اختصاری تولید کننده یا تولیدکنندگان فولاد ارائه شده اند. گاهی لازم است درباره این تولیدکنندگان داده های بیشتری بدست بیاوریم. این اطلاعات را می توان از فصول 18 و 19 بدست آورد.  بخش اول فصل 18 همانطور که پیشتر بیان شد، مربوط به مشخصات کامل شرکتهای تولید کننده آلمانی می شود و بخش اول فصل 19 مربوط به مشخصات کامل شرکتهای تولیدکننده خارجی می شود بنابراین با دردست داشتن کد شرکت موردنظر می توان به این فصول مراجعه کرده و سایر مشخصات آن شرکت را بدست آورد.

7-     تعیین شکل محصولات فولادی و روش تولید آنها در شرکتهای آلمانی

در بخش دوم فصل 18، لیستی ارائه شده است که با توجه به شکل محصول و روش تولید آن به بررسی تولید یا عدم تولید انواع مختلف فولادها توسط شرکتهای آلمانی می پردازد. این لیست بر اساس کد اختصاری شرکتهای تولیدکننده مرتب شده است. بنابراین با در دست داشتن کد اختصاری تولید کننده فولاد ( که از فصول b17یا 18 بدست می آید) و با توجه به نوع فولاد، شکل محصول و روش تولید آن، می توان تعیین کرد که آیا محصول موردنظر توسط این شرکت تولید می شود یا نه.

8-     تعیین فولاد معادل در استانداردهای کشورهای مختلف

در صفحات پایانی سه فصل 6 و 10 و 16 لیستی از فولادهای معادل در استانداردهای چند کشور صنعتی ارائه شده است. این لیست، بر اساس شماره مواد مرتب گردیده است. با استفاده از این لیست می توان به برخی از فولادهای معادل در استانداردهای کشورهای مختلف دست یافت.

 

پی نوشت:

1- designation

2- main property

 

مراجع

1-     www.metallurgydata.blogfa.com

2-     www.stahlschluessel.de

3-     عبدا... ولی نژاد، جداول و استانداردهای فولاد، انتشارات طراح، چاپ پنجم، 1384

4-     محمدرضا سلطان محمدی، دوره آموزشی کلید فولاد

5-     کتاب کلید فولاد، ویرایش 2004

دانلود مقاله با فرمت pdf

نرم افزار کلید فولاد 2004:

بانک اطلاعاتی فولادها
- شامل اطلاعات و مشخصات فنی فولادهای مختلف
- معادل یابی فولادها در استانداردهای مختلف
- جستجو بر اساس ترکیب شیمیایی
- اطلاعات سازندگان فولادها 

قیمت: ۱۰۰۰۰ تومان

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۱٠:۳٠ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

دوشنبه ۱۱ بهمن ،۱۳۸٩

  

بررسی وضعیت مقررات جوشکاری و بازرسی جوش در مبحث هفدهم

بررسی وضعیت مقررات جوشکاری و بازرسی جوش در مبحث هفدهم

امیر حسینی کلورزی

این مقاله در دومین همایش مقررات ملی ساختمان ارائه شده و به عنوان مقاله برتر در بخش تاسیسات برگزیده شده است.

همچنین این مقاله قبلا در  نشریه صنعت جوش شماره ٢٨ مهر ١٣٨٩ به چاپ رسیده است.


چکیده

سالهاست که موضوع جوشکاری و لزوم بازرسی از روند اجرایی آن در امور ساختمان مد نظر قرار گرفته و بسته به موقعیت زمانی گاهی از جایگاه بسیار ویژه ای در مباحث ساخت و ساز برخوردار بوده است. عمده این مباحث در زمینه جوشکاری سازه های فلزی انجام گرفته و نتایج قابل توجهی نیز در آن حاصل شده است. اما یکی دیگر از مباحثی که موضوع جوشکاری در آن مطرح است و کمتر مورد توجه قرار گرفته، بحث خطوط لوله گاز ساختمان موضوع مبحث هفدم مقررات ملی ساختمان ایران با عنوان "تاسیسات لوله کشی و تجهیزات گاز طبیعی ساختمان ها" میباشد. این موضوع از آنجا اهمیت میابد که کیفیت و سلامت جوش این خطوط لوله در جلوگیری از نشتیها و حوادث احتمالی ناشی از آن و افزایش ایمنی ساختمان نقش مهمی را ایفا میکند.

در این مقاله سعی شده تا با بررسی دقیق موضوع، نقاط قوت و همچنین نقاط قابل بهبود موضوع جوشکاری و بازرسی جوش در مبحث هفدهم مشخص شده و راهکارهایی در این زمینه ارائه گردد.


کلمات کلیدی: لوله کشی، گاز، جوشکاری، بازرسی جوش، مقررات ملی ساختمان

 

مقدمه

استفاده از گاز طبیعی در ساختمانها علاوه بر مزایای متعددی که دارد، دارای خطرات بالقوه ای نیز میباشد که درصورت عدم رعایت دستورالعملهای فنی و نکات ایمنی، میتواند سبب وقوع حوادث مختلفی گردد.از مجموعه این خطرات، بحث نشت گاز و احتمال آتش سوزی و انفجار به دلیل گستره و وسعت خرابی و خسارات جانی و مالی که میتواند ایجاد کند، از اهمیت بالاتری برخوردار است]1[.

دلایل زیادی میتواند برای نشت گاز وجود داشته باشد، از محکم نبودن اتصالات گرفته تا استفاده از دستگاه های گاز سوز غیر استاندارد و غیر مجاز، که با رعایت دستورالعملهای ایمنی و کنترل مناسب میتوان براحتی از وقوع آنها پیشگیری کرد. اما عامل دیگری نیز میتواند باعث نشتی گردد که متاسفانه به دلیل ماهیت آن کمتر مورد توجه و کنترل قرار میگیرد. این عامل، خرابی جوشهای اتصالی لوله های گاز میباشد که به کیفیت جوشها و صحت روش اجرای جوشکاری برمیگردد. هرچند که در مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان به منظور حصول اطمینان از استحکام و عدم نشت لوله ها موضوع اجرای دو آزمایش مقاومت لوله و عدم نشت گاز قبل از بهره برداری از سیستم لوله کشی الزام شده است، اما مواردی وجود دارد که اتصالات جوشی علی رغم گذراندن موفق این آزمونها، پس از مدتی دچار خرابی و نشتی میگردند. این موضوع میتواند به دلایل مختلفی حادث گردد. از جمله این دلایل میتوان به فرسودگی و خوردگی نواحی جوش، رشد تدریجی عیوب اولیه در جوش، اعمال نیروهای نامتعارف به لوله ها، وجود لرزش شدید و یا وقوع زلزله اشاره کرد. در کلیه حالات اشاره شده، عدم صحت اجرای جوشکاری و کیفیت پایین جوشها میتواند بعنوان عامل اصلی عمل کرده و یا حداقل به عنوان عامل تشدید و تسریع کننده محسوب گردد که ریسک وقوع نشتی را بسیار بالا میبرد. با توجه به موارد فوق الذکر کنترل روند اجرایی عملیات جوشکاری و بازرسی از جوشها نقش بسیار مهمی در افزایش سلامت سیستم و کاهش ریسک دارد.

خوشبختانه در مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان موضوع شیوه جوشکاری و کنترل کیفیت آن دیده شده و تا حدودی تشریح شده است. از آنجاییکه اجرای ضوابط مندرج در این مبحث مشمول اجبار قانونی است و برای مجریان لوله کشی و همینطور مهندس ناظر لازم الاجراست]2[، باید این قوانین تبیین شده و از نظر تطابق با شرایط کاربردی و همچنین قابلیت اجرا بررسی گردند. در این مقاله سعی شده تا از این منظر به موضوع جوشکاری در مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان پرداخته شود. از آنجایی که وزارت مسکن و شهرسازی متولی تهیه و تنظیم کتابچه راهنما حاوی مقررات و استانداردهای فنی بوده]3[، امید است نکات مطرح شده در این مقاله مورد توجه و بررسی مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن و کمیته تخصصی مربوطه قرار گیرد.


محتوا

متغیرهای موثر بر کیفیت جوش را میتوان به سه دسته اساسی تقسیم بندی کرد. این سه دسته شامل شیوه اجرایی عملیات جوشکاری، مهارت جوشکاران و کیفیت مواد مصرفی میشوند. از طرفی آشنایی با مقررات و دستورالعملهای اجرایی و همینطور اجرای بازرسی و کنترل کیفی مناسب برای حصول اطمینان از دستیابی به جوش صحیح و سالم از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا برای بررسی دقیقتر موضوع جوشکاری در مبحث هفدهم، قوانین و مقررات مربوطه بر اساس این دسته بندی ها تفکیک، و هر گروه بطور جداگانه ارزیابی شده اند. برای این منظور نسخه بازنگری سال 1387 این مبحث مورد بررسی قرار گرفت. مقررات مربوط به بحث جوشکاری این نسخه نسبت به نسخه قبلی مقررات (سال 1381)، به جز در دو مورد تغییر قابل ملاحظه ای نداشته است. اولین تغییر ایجاد شده در نسخه بازنگری اخیر، حذف اتصال جوش ماهیچه ای است که در کلیات بررسی های صورت گرفته تاثیری ندارد و دومین تغییر الزامی کردن جلوگیری از ادامه کار جوشکارانی است که جوش آنها مورد تایید مهندس ناظر قرار نگرفته، که در جای خود مورد بحث قرار گرفته است. نتایج ارزیابی های انجام شده به شرح ذیل میباشد.


شیوه اجرایی عملیات جوشکاری

در بند 17-5-6-1 مبحث هفدهم با عنوان "کلیات" زیرمجموعه بخش جوشکاری، قید شده است که روش جوشکاری باید بر مبنای API 1104 باشد]2[. این موضوع که جوشکاری بر اساس استانداردهای معتبر جهانی صورت گیرد نقطه مثبتی است، اما باید قابلیت اجرا و همچنین تطابق موضوعی استاندارد انتخاب شده نیز مد نظر قرار گیرد. انتخاب کد API 1104 بعنوان استاندارد مرجع از هردو منظر فوق الذکر قابل بحث است.

اول اینکه جوشکاری بر اساس کد مزبور الزاماتی را شامل میشود که اجرای برخی از آنها با توجه به محدودیتها و شرایط کاری امکانپذیر نبوده و یا مستلزم تغییر در روند اجرایی و نظارتی میباشد. از جمله شاخص ترین این موارد میتوان به لزوم تهیه دستورالعمل جوش (WPS) و تاییدیه آن (PQR) اشاره کرد.

دوم،  API 1104 دربرگیرنده جوشکاری خطوط لوله انتقال بوده و جوشکاری خطوط لوله توزیع را به شرط قابلیت اجرا شامل میشود که با توجه به مواردی که در قسمت اول مطرح شد این حالت نیز منتفی بوده و در نتیجه این کد با موضوع مبحث هفدهم تطابق ندارد]4[.

از مجموع موارد فوق الذکر چنین بر می آید که کد API 1104 گزینه مناسبی برای استفاده در مبحث هفدهم نیست. برای اصلاح این موضوع دو راه حل به ذهن میرسد. یکی اینکه کد یا استاندارد دیگری که از نظر موضوعی تطابق لازم را داشته باشد انتخاب شده و همزمان کلیه قوانین و روالهای موجود مرتبط در راستای قابل اجرا نمودن مفاد آن بازنگری گردند. راه حل دیگر که مناسبتر نیز به نظر میرسد، تشریح کامل شرایط و الزامات اجرایی جوش لوله کشی گاز به همراه دستورالعملهای از پیش تایید شده (Prequalified) بر اساس شرایط عملیاتی و نیازهای فنی در قالب قوانینی جدید است]5[. این قوانین میتواند در مبحث هفدهم درج شده و یا به صورت یک آیین نامه مجزا تدوین گردد.

یکی دیگر از نکات قابل تامل در زمینه شیوه اجرای عملیات جوشکاری، آیتم (ث) از بند شماره 17-5-6-3 با عنوان "آماده سازی برای جوشکاری" میباشد. در این آیتم الزام شده است که تمیزکاری سرباره  هر پاس جوشکاری توسط سنگ زنی انجام شود]2[. در لوله کشی گاز ساختمان ماهیت و شرایط اجرایی کار به گونه ای است که در بسیاری از اتصالات امکان سنگ زنی وجود ندارد. از آنجا که این موضوع سبب مغایرت اجرا با مقررات میگردد، باید به گونه ای اصلاح گردد.


مهارت جوشکاران

یکی از عوامل بسیار موثر در کیفیت جوش، مهارت جوشکار میباشد. این موضوع در بند 17-5-6-7 مبحث هفدهم با عنوان "صلاحیت جوشکار"، آورده شده است. در این بند قید شده که جوشکاری باید توسط جوشکاران صلاحیت داری انجام شود که دارای پروانه مهارت فنی معتبر در جوشکاری لوله گاز باشند. همچنین مسئولیت کنترل اعتبار آنرا بر عهده مهندس ناظر گذاشته است]2[.طبق ماده 4 قانون نظام مهندسی و سایر وظایف مصوب قانون این سازمان با استفاده از ظرفیت بخش دولتی در مراکز ثابت و سیار و همچنین بهره گیری از ظرفیتهای بخش خصوصی با همکاری وزارت مسکن و شهر سازی اقدام به شناسایی، تعیین سطح آموزش و صدور پروانه مهارت فنی درجه 3 ، درجه 2 و درجه 1 نیروی کار صنعت ساختمان می نماید. این موضوع با همکاری سازمان فنی و حرفه ای در حال اجراست]6[. یکی از شاخه های مطرح در این فرآیند، لوله کشی گاز خانگی و تجاری میباشد که نیروهای شاغل در این بخش بر اساس استانداردهای مهارت و آموزشی سازمان فنی و حرفه ای به سه گروه لوله کش گاز خانگی و تجاری (درجه یک)، کمک لوله کش گاز خانگی و تجاری (درجه دو) و کارگر عمومی لوله کش گاز خانگی و تجاری (درجه سه) به شماره های استاندارد 1/3/1/22/71-8، 1/3/2/22/71-8 و 1/1/3/22/71-8 تقسیم میشوند. بر اساس استانداردهای فنی و حرفه ای نیروهای دارای مهارت درجه یک و دو توانایی اجرای جوشکاری لوله گاز را دارا میباشند]7[. لذا در مبحث هفدهم باید سطح مهارت مورد نیاز برای جوشکاران قید گردد. درج این موضوع علاوه بر شفاف سازی مقررات به تعیین یک معیار مشخص برای انتخاب جوشکار و کاهش مشکلات مرتبط با آن کمک میکند.

همچنین در بخشی از آیتم (ب) بند 17-5-6-4 مبحث هفدهم با عنوان "کنترل کیفیت جوش" آمده است که درصورت عدم تایید کیفیت جوشکاریهای انجام شده توسط مهندس ناظر، باید از ادامه کار جوشکار جلوگیری شود]2[. این الزام یکی از نکات مثبتی است که در نسخه بازنگری شده سال 1387 اصلاح شده است. در نسخه قبلی (سال 1381) این موضوع به صورت اختیاری دیده شده بود. البته در اینجا نیز نکته قابل تاملی وجود دارد. متاسفانه چگونگی رفتار با چنین جوشکاری در این مقررات دیده نشده است. روشن بودن مقررات در این زمینه و گنجاندن مواردی مانند ثبت در سوابق، ابطال پروانه مهارت و یا الزام به گذراندن دوره آموزشی و آزمون مجدد برای این دسته از جوشکاران میتواند به بهبود کنترل کار جوشکاران و درنتیجه ارتقاء سطح کیفیت جوشها کمک کند.


کیفیت مواد مصرفی

پارامتر دیگری که بر سلامت جوش تاثیرگذار است، کیفیت مواد مصرفی میباشد. مواد مصرفی که در جوشکاری لوله کشی گاز ساختمان کاربرد دارند شامل لوله، اتصالات و الکترود جوشکاری میشوند. در ارتباط با کیفیت لازم برای لوله و اتصالات در بند "مصالح مصرفی" مبحث هفدهم به تفکیک پرداخته شده و موضوع بحث این مقاله نمیباشد. در ارتباط با الکترودهای جوشکاری نیز در بند 17-4-4-5 الزاماتی آورده شده که شامل تعیین نوع الکترودهای مجاز، مشخصات بسته بندی و همچنین شرایط مردود شدن الکترود از نظر وضعیت ظاهری و مشکلات اجرایی میگردد که جزو نکات مثبت این مبحث میباشد]2[. اما نکته ای که دیده نشده کیفیت الکترود از نظر تامین خواص مکانیکی و شیمیایی مناسب برای درز اتصال و تولید جوش سالم است که با کنترل موارد مطرح شده در بند فوق قابل تشخیص نخواهد بود. لذا بهتر است که مفادی در این ارتباط به بند فوق افزوده شده و بر ارزیابی الکترودها و لزوم استفاده از الکترودهایی با کیفیت مناسب تاکید گردد. بدین منظور میتوان ارائه تاییدیه و گواهینامه از سازندگان معتبر الکترود و یا موسسات آزمایشگاهی مورد تایید را بصورت الزام در بند فوق الذکر از مبحث هفدهم درج نمود.


بازرسی و کنترل کیفیت جوش

بر اساس بند 17-5-6-4 مبحث هفدهم مقرران ملی ساختمان، مسئولیت کنترل کیفی جوش بر عهده مهندس ناظر میباشد. مهندس ناظر باید بر مبنای معیارهای مشخص شده در این مبحث از عملیات جوشکاری و جوشهای حاصله بازرسی کرده و ایرادات و اشکالات احتمالی را مشخص و بر عملیات رفع آنها نیز نظارت نماید]2[. نکته ای که در اینجا قابل تامل میباشد اینست که بازرسی جوش یکی از رشته های فنی است که نیاز به دانش و تخصص ویژه دارد و آگاهی از مقررات و معیارهای پذیرش به تنهایی برای اجرای یک عملیات بازرسی جوش موفق کفایت نمیکند. هرچند که این مورد در آیتم (ب) از بند 17-6-1-2 مبحث هفدهم چاره اندیشی شده و مهندس ناظر را مجاز به استفاده از خدمات بازرسین و مشاورین ذیصلاح دانسته است، اما با توجه به شرایط کاری و هزینه های خدمات بازرسی، استفاده از این خدمات در برخی موارد و بخصوص در پروژه های کوچک عملی به نظر نمیرسد. راه حل عملی که میتوان برای این مسئله پیشنهاد داد، الزام مهندسین ناظر به گذراندن یک دوره آموزشی تخصصی در زمینه جوشکاری و بازرسی جوش و کسب حداقل دانش و مهارت لازم برای اجرای موفق عملیات بازرسی جوش میباشد. این دوره باید بر اساس الزامات مبحث هفدهم و نیازهای مهندسین ناظر مکانیک طراحی و تدوین گردد.


واژگان تخصصی جوش

یکی از مشکلاتی که در تدوین دستورالعملهای فنی به زبان فارسی وجود دارد، استفاده از لغات متفاوت بعنوان جایگزین یک واژه انگلیسی میباشد. این مشکل در تمامی رشته های تخصصی دیده میشود که دلیل اصلی آنهم نبود مرجعی برای تعیین لغات جایگزین اصطلاحات فنی غیر بومی در گذشته است. هرچند که اصلاح این موضوع نیاز به زمان زیاد و کار اطلاع رسانی و ترویج گسترده دارد، اما انتظار میرود حداقل در مستنداتی که توسط یک مجموعه صادر میشوند همسانی واژگان تخصصی رعایت گردد. متاسفانه ما شاهد این اختلاف و تفاوت واژگان مرتبط با جوش در مقررات ملی ساختمان نیز هستیم. این در حالیست که تهیه "تعریف نامه‌ای" از لغات و اصطلاحات فارسی مورد استعمال در امور مختلف ساختمان از ابتدای کار تدوین مقررات ملی ساختمان مد نظر بوده و مبحث اول این مقررات نیز به منظور حفظ هماهنگی تعاریف و واژگان در کل مجموعه مقررات، تدوین شده و کلیه واژه ها  و اصطلاحات فنی و حقوقی به کار رفته در تمامی مباحث مقررات ملی ساختمان باید در این مبحث گردآوری شوند]8[. متاسفانه این مبحث در زمینه واژگان تخصصی جوش مورد استفاده در دیگر مباحث مقررات ملی ساختمان، دارای کاستی های فراوانی است.

برخی واژگان تخصصی جوش استفاده شده در مبحث هفدهم با دیگر مستندات منتشر شده توسط دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان از جمله مبحث دهم، آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران و همینطور جزوه آموزشی آشنایی با فرایند جوشکاری و بازرسی جوش در ساختمان تفاوت دارد. این تفاوت بین مستندات ذکر شده نیز وجود دارد. استفاده از استاندارد ملی ISIRI 5960 با عنوان "جوشکاری و فرآیندهای مربوط - واژه نامه" بعنوان مرجع ملی، میتواند راه حلی برای این مشکل باشد]9[.


جمع بندی

موارد مطرح شده در این مقاله را میتوان بصورت ارائه پیشنهادات اصلاحی زیر برای بهبود قوانین مرتبط با جوش در مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان، جمع بندی نمود:

-     توصیه میشود به جای ارجاع به کد API 1104، قوانین و الزامات اجرایی جوش لوله کشی گاز به همراه دستورالعملهای از پیش تایید شده بر اساس شرایط عملیاتی و نیازهای فنی کشور تبیین شده و در مبحث هفدهم درج و یا به صورت یک آیین نامه مجزا تدوین گردد.

-     در بند مربوط به صلاحیت جوشکاران، تعیین سطح مهارت مورد نیاز برای جوشکاران بر اساس استانداردهای فنی و حرفه ای به شفاف تر شدن مقررات و تعیین معیار مشخص برای تصمیم گیری در ارتباط با به کارگیری جوشکار کمک خواهد کرد. همچنین باید روالی برای بازنگری در پروانه مهارت و شرایط بازگشت به کار جوشکارانی که مهارت خود را از دست داده اند، در مقررات دیده شود.

-     پیشنهاد میگردد در بند الکترودهای جوشکاری، بر ارزیابی الکترودها و لزوم استفاده از الکترودهای با کیفیت مناسب از طریق الزام ارائه تاییدیه و گواهینامه از سازندگان معتبر الکترود و یا موسسات آزمایشگاهی مورد تایید، تاکید گردد.

-     توصیه میشود  به منظور کسب حداقل دانش و مهارت لازم برای اجرای موفق عملیات بازرسی جوش، گذراندن یک دوره آموزشی تخصصی در زمینه جوشکاری و بازرسی جوش برای مهندسین ناظر مکانیک اجباری شود.

-     به منظور یکسان سازی واژگان تخصصی جوش مورد استفاده در مقررات ملی ساختمان و دیگر مستندات مرتبط میتوان از استاندارد ملی ISIRI 5960 با عنوان "جوشکاری و فرآیندهای مربوط - واژه نامه" بعنوان مرجع استفاده نمود.

مراجع

1-     "بازسازی لوله کشی گاز خانگی برای مقاوم سازی در برابر زلزله"، فرشید مومنی فراهانی، ماهنامه صنعت لوله، شماره 6، مرداد 1387.

2-   "مقررات ملی ساختمان ایران، مبحث هفدهم: تاسیسات لوله کشی و تجهیزات گاز طبیعی ساختمان ها"، دفترتدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان، تهران، 1387.

3-     "شیوه نامه شماره 2042/400 مورخ 29/7/82"،  معاونت نظام مهندسی و اجرائی ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی.

4-       API Standard 1104, " Welding of Pipelines and Related Facilities", 20th Edition, Nov. 2005.

5-     "انتخاب فرآیند جوشکاری مناسب"، امیر حسینی کلورزی، ماهنامه صنعت جوش، شماره 12و13، فروردین و اردیبهشت 1386.

6-      "پروانه مهارت فنی تنها سند شاغلین صنعت ساختمان"، احمد گرگه ای، وبلاگ له یلاخ کوردستان.

7-     استاندارد مهارت و آموزشی شماره 1/3/1/22/71-8، "لوله کش گاز خانگی و تجاری (درجه 1)"، سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور،1387.

8-     "مقررات ملی ساختمان ایران، مبحث اول: تعاریف"، دفترتدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان، تهران.

9-   استاندارد ملی ایران شماره 5960، "جوشکاری و فرآیندهای مربوط - واژه نامه"، چاپ اول، تیرماه 1381، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران.

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۱٠:٢٤ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

چهارشنبه ٢٢ دی ،۱۳۸٩

  

دانلود 2

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۸:۳٥ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

سه‌شنبه ٢ آذر ،۱۳۸٩

  

تعمیر یک خط لوله زیر آب

تعمیر یک خط لوله زیر آب

 

مترجم: مهندس علیرضا ولی زاده، کارشناس ارشد متالورژی جوشکاری

 

 مقدمه مترجم: با افزایش قیمت جهانی نفت و گاز و لزوم افزایش استخراج از منابع فراساحلی، نیاز به پیشرفت در زمینه تکنولوژی های فراساحلی مانند جوشکاری زیر آب بیش از پیش احساس می شود. در ایران نیز جوشکاری و برشکاری زیرآب مشتاقان زیادی دارد اما به نظر می رسد منابع مطالعاتی کاملی در این زمینه به زبان فارسی وجود نداشته باشد. مقاله حاضر مراحلی که غواصان طی می کنند تایک فلنج فوق العاده خورده شده زیرآب در دریای کارائیب را تعمیر کنند بیان کرده است. مراحل اصلی این فرایند شامل بازرسی و تهیه WPS وWPQ  وPQR و تست جوشکار و در نهایت انجام جوشکاری مطابق استاندارد جوشکاری زیرآب جامعه جوشکاران امریکا (AWS D3.6) است که می تواند جزئیات بیشتری از چگونگی انجام یک جوشکاری زیرآب تعمیری مطابق استاندارد را بازگو نماید. این مقاله در شماره ژانویه 2010 Welding journal به قلم W.  Aschemeier و Kevin S. Peters نوشته شده و ترجمه آن در شماره پاییز 1388 مجله جوشکاری انجمن جوشکاری و آزمایشهای غیرمخرب ایران به چاپ رسیده و برای انتشار در اختیار مجله اینترنتی مهندسی جوش(weldeng.net)  قرار گرفته است.

 

در بازرسی سالانه لوله های غیر فلزی انتقال، در یک وسیله بارگذاری نشده هیدروکربنی در دریای کارائیب، یک فلنج (شکل1) بسیار خورده شده، روی یک لوله فولادی ایستگاهی 8 اینچی یافت شد.

 

شکل1- جنوب خط لوله تجهیزات هیدرو کربنی که بدون بارگذاری بودند فلنجی که زیاد زنگ زده بود یافت شد.

 

 

شکل2- یک تست کوپن جوشکاری شده.

 

این مجموعه لوله ها قسمتی از یک سامانه هستند که دو لوله 8 اینچی موازی می باشند. لوله های فولادی80، API5L گروه B یک مجموعه مخازن در ساحل را با انتقال دهنده غیر فلزی انعطاف پذیر، در کف دریا انتقال می دهند. انتهای مخازن به تانکرها متصل می شود و هنگامی که بارگذاری روی آن ها انجام نمی گیرد معلق می شوند. این مخازن به صورت سالانه بازرسی می شوند. در این بازرسی غواصان مخازن را جدا می کنند تا مخازن به بیرون آب کشیده شده و در خشکی بازرسی چشمی شوند. در اواخر سال2008 تعمیرات اساسی مانند پاک سازی و بازرسی از مخازن روی خط لوله انجام گرفت که منجر به تعویض پیچ ها و واشرها شد.

در تابستان 2009 طبق معمول توسطROV (Remotely Operated Vehicle) بازرسی انجام شد که نشان داد روی فلنج لوله ایستگاهی خط لوله جنوبی، لایه ضخیمی از کلسیم ایجاد شده است. بازرسی های دیگر ROV نشان دادند خوردگی و پوسیدگی زیادی در اطراف سوراخ پیچ ها در فلنج خط لوله ایجاد شده است.

مشخص شد که در برنامه نگهداری اواخر سال 2008 پیچ های فولاد زنگ نزن بدون استفاده از عایق بین پیچ و فلنج فولاد نرم روی آن نسب شده اند. بدون استفاده از پیچ های عایق ممکن است خوردگی گالوانیکی رخ دهد (خوردگی گالوانیکی واکنش الکتروشیمیایی بین دو فلز نامتشابه در حضور یک الکترولیت و محور عبور الکترون است). مالک تجهیزات با شرکتMiami Divers Inc تماس گرفت تا آن ها فلنج های خورده شده را از خط لوله ایستگاهی جدا کرده و یک فلنج جدید جایگزین نمایند. پس از بازبینی تصاویر گرفته شده تصمیم گرفته شد فلنج قدیمی بریده شده و یک فلنج بزرگ تر ANSI کلاس 150 روی خط لوله نسب شود. جنس فلنج، ASTM A105 انتخاب شد تا با دهانه لوله API 5L کلاسB 8 اینچ طرح لوله فولادی 80 موجود هم خوانی داشته باشد.

 

پیشرفت فرایند جوشکاری و کیفیت جوشکار

اولین گام Miami Diver Inc نوشتن فرایند جوشکاری و تعمیری بود که کارفرما و سازمان دولتی باید آن را تایید می کردند. در اولین مرحله WPS[1] وWPQ[2]  برای جوشکاری زیر آب مورد نظر نوشته شد.

تصمیم گرفته شد برای این اتصال از فرایند SMAW مرطوب با الکترودهای Hydro weld FS استفاده شود. جوشکاران زیرآب طبق AWS D3.6 .1999 (ویژگی های جوشکاری زیر آب) برای انجام تعمیرات مورد تایید قرار گرفتند. پس از تایید جوشکارها یک PQR برای جوش لب به لب لوله گرفته شد و مورد تایید Lioyds Registerar قرار گرفت. برای تایید جوشکار یک WPS نوشته و طبق طبقه بندی آزمایش شد. سه نفر جوشکار زیرآب و مهندس جوشکاری H.C.Nutting پیش از بازدید Lioyds از آزمایش، مورد آموزش یک روزه قرار گرفتند.

آزمایش در تانک 35000 گالنی در عمق 540 سانتی متر روی اتصالی با قطر 5 اینچ لوله80 طرح به ورق پایه ضخامت یک اینچ در حالت 5F سر پایین صورت گرفت. سه پاس جوش بین اتصال گوشه لوله 8/3  اینچ و ورق انجام شد.

طبق استاندارد AWS D3.6 جوشکاران فرایند SMAW مرطوب زیرآب برای جوشکاری لوله هایی با قطر بین 5/2 تا 10 اینچ و اندازه جوش 5/0S تا 5/1 S مورد تایید قرار می گیرند(کهS طول پایه جوش مورد آزمایش است).

در شرایط آزمایش، هر جوشکار زیرآب امکان جوشکاری دو قطعه را داشت(شکل2). قطعات آزمایش طبق شرایط AWS D3.6 آزمایش شدند(چهار آزمایش شکست جوش گوشه و دو آزمایش ماکرو اچ)(شکل3). در پایان روز، جوشکاران و مهندس جوشکاری در آزمایش تایید شدند.

 

شکل3- طراحی تست کوپن مطابقAWSD3.6.

 

Lioyds Register  تمام نمونه ها را تایید کرد. نمونه ها در مخزن جوش شدند و بازرسی چشمی روی آن ها صورت گرفت. پس از تایید توسط مهندس جوشکاری و ناظرین Lioyds، چهار آزمایش شکست جوش گوشه و چهار نمونه ماکرو از تمام نمونه های جوش داده شده استخراج شد(شکل4). پس از ارزیابی هر سه جوشکار از اولین مرحله آزمایش سر بلند بیرون آمدند.

 

شکل4- نمونه قطعه قطعه شده مطابق استاندارد.

 

بیرون آوردن فلنج خراب

دستور تعمیر به این صورت اعلام شد که فلنج خراب باید بریده شود. برای برش با کیفیت به اره ای دقیق نیاز بود. شرکت E.H.wachs اره ای باضریب خطای کم و چارچوب دو قسمتی ساخت و آن را Lincolns hire III نامید که به نظر می رسید ابزار مناسبی برای این کار باشد. شرکت E.H.wachs قبول کرد تکنسینی به Miami بفرستد تا برای تعمیر فلنج، اره را به گروه معرفی کند. اره ای با یک حلقه که دور لوله گیر کرده و دو ابزار برش با زاویه 180 درجه نسبت به یکدیگر که دور لوله چرخیده و آن را برش می دهند. دستگاه هیدرولیکی قادر است برشی با کیفیت بالا ایجاد کند. این دستگاه برش قادر است برشی 90 درجه یا هر مقدار دیگر با هر زاویه بازشدگی دهانه که لازم باشد ایجاد نماید.

با ورود به دریای کارائیب در مجموعه کارگاهی کارفرما قرار ملاقاتی صورت گرفت که در آن گروه به دو قسمت تبدیل شد. مهندس جوشکاری و ناظر غواصی در مورد پروژه و ایمنی لازم در آن بحث کردند. دو غواص با قایق غواصی به خدمه کشتی که در منطقه غواصی منتظر آن ها بودند پیوستند (شکل5).

 

شکل5- کشتی غواصی water world.

 

مخازن غیرفلزی جدا شده و به خشکی منتقل شدند. برای تعمیرات در طول سه روز برنامه ریزی شد تا یک غواص بازرس نیز برای بررسی مقدار تخریب ایجاد شده به تیم بپیوندد، که در نهایت فلنج خورده شده، بریده و تعویض شد. پس از جوشکاری فلنج جدید به لوله، این فلنج دوباره به مخازن متصل شد و تحت آزمایش فشار قرار گرفت و در نهایت نیز آخرین غوص برای بازرسی زده شد. در آن غوص از تجهیزات نسب شده زیر دریا فیلم برداری شد تا مورد بازبینی پیمانکار قرار گیرند.

 

خدمه

خدمه غواص شامل ناظر غواصی و مهندس جوشکاری و دو غواص و خدمه قایق غواصی شامل کاپیتان و یک غواص و دو خدمه عرشه بودند. اولین غوص با هدف بازرسی و ثبت مقدار خرابی صورت گرفت. غواص، کاری که باید انجام شود و فضای زیر لوله را بررسی کرد، این فضا برای بحث در مورد چگونگی تعمیر از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا امکان نسب اره را مشخص می کند و برای جوشکاران زیرآب امکان جوشکاری بالاسر در موقعیت ساعت 6 را فراهم می نماید.

 

شکل6- بتن روی لوله موجب می شود امکان استفاده از کیسه های بلند کننده وجود نداشته باشد.

غوص دوم برای ایجاد فضای کافی زیر لوله انجام گرفت. ابتدا تصمیم گرفته شد با کیسه های بلند کننده، انتهای لوله بلند شود اما در این روش بازبینی صورت گرفت، زیرا حداقل تا 5/4 متر از انتهای لوله بتن روی آن قرار گرفته بود(شکل6).

از آن جا که امکان بلند کردن وجود نداشت، ماسه زیر لوله به بیرون جت شد. جت ماسه نیز بیش از آن که تصور می شد مشکل آفرین بود زیرا ماسه بسیار ریز بود و به منطقه جت شده باز می گشت. با وجود این شرایط، غواص(شکل7) سرانجام توانست فضای کافی برای جوشکاری در موقعیت ساعت 6 را فراهم کند.

 

شکل7- سرپرست غواصی در پوشیدن لباس به غواصان کمک می کند.

برش لوله

حدود 45 دقیقه طول کشید تا دو غواص، اره برش لوله را نسب کنند(شکل8). اره حدود 180 سانتی متر با محل برش فاصله داشت. فلنج قدیمی از نوع گردن جوش بود. کل فرایند برشکاری با کیفیت برش عالی در کم تر از 15 دقیقه انجام شد. پس از کامل شدن برشکاری، فلنج معیوب به سطح برده شد و اره نیز به سطح منتقل شد.

 

شکل8- نسب اره روی لوله توسط غواص.

 

 

شکل9- صدای اره نسب شده روی لوله زیرآب یک ماهی پهن برقی را به سوی خود جلب کرده است.

 

جوشکاری فلنج

پیش از شروع جوشکاری، پوشش و گیاهان دریایی از روی جوش و منطقه متاثر از حرارت زدوده شدند. رنگ منطقه جوش و منطقه متاثر از حرارت فلنج جدید نیز پاک شد. علاوه بر این رنگ داخل سوراخ های داخلی فلنج نیز زدوده شد. غواص فلنج را دور انتهای لوله قرار داد و آن را با یک محافظ تثبیت نمود و توسط سیم جوش، یکنواختی دهانه دور لوله را بررسی کرد. ورقی به لوله نزدیک منطقه جوش تک خال خورد تا اتصال گیره زمینی برقرار شود.

ابتدا روی فلنج در ساعات 3 و 6 و 9 و 12 چهار تک خال زده شد و سپس سرباره آن ها پاک شد و جوشکاری پاس ریشه آغاز گشت. جوشکار زیرآب، جوشکاری را از ساعت 12 شروع کرد و به صورت سرپایین تا ساعت 6 حرکت نمود و پس از آن اتصال با دو پاس رویه کامل گشت.

 

شکل10- جوشکاری قوس الکترود دستی فلنج به خط لوله.

 

جوش پس از کامل شدن بازرسی چشمی شد و طبق AWS D3.6 (ویژگی های جوشکاری زیر آب) در کلاس B قرار گرفت. از جوش نهایی نیز برای کارفرما فیلم برداری شد.

برای حفاظت از جوش نهایی، روی آن اپوکسی زیر آب زده شد تا عایق دائمی قوی روی آن ایجاد شود(شکل11).

 

شکل11- قرار دادن اپوکسی روی جوش.

نسب مخازن

لازم بود چهار مخزن قابل حرکت غیر فلزی نیز مجددا در شمال و جنوب خط لوله نسب شوند. درپوش مخازن بسته شد تا سبک باشند و روی سطح معلق گردند. سپس محلی که لازم بود آن ها نسب شوند مشخص شد، پس از آن غواصان درپوش مخازن را باز کرده و توسط رابط های عایق و واشرهای جدید آن ها را به یکدیگر متصل کردند تا غرق شوند. به آخرین مخزن در هر طرف، فلنج کوری نسب شد تا پیش از آزمایش فشار، کل سامانه عایق باشد.

 

آزمایش فشار و بازرسی نهایی

کارفرما درخواست آزمایشی با 225 پوند بر اینچ مربع فشار را صادر نمود، در این آزمایش نباید هیچ نشتی ایجاد می شد. آزمایش نشتی نشان داد که در قسمتی از سامانه، فشار در حال افت است. در منطقه ی پس از بسط ها فشار ثابت بود. در نهایت یک غواص بازرس، طول لوله و مخازن انتقالی و گویچه های انتهایی آن ها را مورد بازرسی قرار داد. از این غوص نیز فیلم برداری شد تا کارفرما مورد بازبینی قرار دهد.

[1] welding procedure specification

[2] welder performance qualification

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ٢:۳٠ ‎ب.ظ توسط امير حسيني كلورزي

سه‌شنبه ٢ آذر ،۱۳۸٩

  

Mailam India Limited

Mailam India Limited

Mailam India Limited

شرکت Mailam India Limited در سال 1983 تاسیس شده و طی سالیان کاری خود انواع مختلفی از مواد مصرفی جوش را برای بهبود رفتار کاری قطعات حساس تحت شرایط کاری دشوار تولید نموده است.

محصولات این شرکت شامل موارد زیر میگردد:

  • - الکترودهای جوشکاری قوس دستی (SMAW) برای اتصال / سخت پوشانی (Hardfacing) و بازسازی (Reclamation).
  • - ورقهای ضد سایش برای کاربردهای مختلف از جمله صنایع فولاد، سیمان، نیروگاهی،معادن و تعمیر و نگهداری.
  • - سیمهای تو پودری (FCAW) برای اتصال و سخت پوشانی.
  • - سیمهای جوشکاری تحت گاز محافظ (GMAW).
  • - سیم و فلاکی جوشکاری زیر پودری (SAW).

 

مشخصات این محصولات را میتوانید از طریق کاتالوگهای زیر مشاهده فرمایید:

 

ورقهای ضد سایش کامپوزیت 

 

ورقهای ضد سایش کامپوزیت

 

Composite Wear Plates

 سطح پوشانی، سخت پوشانی و ترمیم تجهیزات کارخانه فولاد

 

سطح پوشانی، سخت پوشانی و ترمیم تجهیزات کارخانه فولاد

 

Surfacing, Hardfacing & Repairing of Steel Plant Equipment

سطح پوشانی و سخت پوشانی ریل ها 

 

سطح پوشانی و سخت پوشانی ریل ها

 

Surfacing, Hardfacing of Rails

 سطح پوشانی غلطکهای فولادی

سطح پوشانی غلطکهای فولادی

 

Surfacing Steel Mill Rolls

 

برای تهیه این مواد و یا کسب اطلاعات بیشتر با نماینده این شرکت آقای حسینی زاده به شماره 09166125506 تماس حاصل نمایید.

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۱٠:۱٢ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

دوشنبه ۱٥ شهریور ،۱۳۸٩

  

دانلود

Advanced Welding Processes

By: John Norrish

2006 

 

The Welding of Aluminium & its Alloys

By: Gene Mathers

2002 


 

Piping Systems & Pipeline

 

ASME B31 Code Simplified

 

By: Phillip Ellenberger 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جزوه آموزشی

"تکنولوژی پاشش حرارتی"

 

 

Welding Science & Technology

By: Ibrahim Khan

2007 

 

Welded Design,Theory & Practice

By: John Hicks

2000


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 پوستر

"محصولات در استانداردهای مختلف آمریکایی"


 

پوستر

"استانداردهای اروپایی و بین المللی برای جوشکاری ذوبی" 

 

Welding Technical Manual


 

 

 

 

 

 

 

 

 Welding Techniques

Indian Railways Institute

2006

 

 جزوه دوره آموزشی WPS  ، PQR و WQTبر اساس

 ASME Sec. IX

کامران خداپرستی

 

 

 Welding Inspection & Metallurgy

API RP 577

2004

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
صفحه بعد

 پيام هاي ديگران ()

¤ نوشته شده در ساعت ۱٠:٥٤ ‎ق.ظ توسط امير حسيني كلورزي

حاميان وبلاگ

كتاب جوش

كتاب الكترونيكي جوش

جوشكاري مقاومتي

(متن كامل فارسي)

برگرفته از سايت مركز علم مواد ايرانيان

اخبار
هشتمين كنفرانس ملي جوش و بازرسي ايران 11 الي 13 ارديبهشت ماه 86 تهران انجمن جوشكاري و آزمايشهاي غير مخرب ايران
.------------.
همايش ملي عمليات حرارتي 16 و 17 اسفندماه 85 دانشگاه آزاد واحد شهر مجلسي.
.------------.

اطلاعات مفيد

فلزات پايه

الكترود و سيم جوش

محاسبه پيشگرم

محاسبات جوش

CCT نمودارهاي

ASME Code Finder

لینک ها

مركز پژوهش و مهندسي جوش ايران

انجمن جوشكاري و آزمايشهاي غير مخرب ايران

انجمن مهندسي ساخت و توليد ايران

سايت علمي پژوهشي فلزات

بانك اطلاعات نشريات كشور

بانك اطلاعات متخصصين كشور

تالارهاي گفتگو

مبحث جوش

AWS اطلاعات فني

جوش و اتصالات

ASME استاندارد

AWS استاندارد

جوشكاران انگليس

دانلود

جدول متغيرهای WPS

ايزو 6520

ايزو 5817

ايزو 3834

ايزو 14731

مديريت مستندات

Weld Calculator

Turbo ASME IX

Welding E-Book

NDT Cabin

QW-484 Form

ASME Sec IX 2003

جزوه پاشش حرارتي

وبلاگ دوستان

مجله جوش

مجله بازرسي فني

مهندسي جوش

جوشكاران

نكاتي از جوشكاري

مهندسي آبادان

WELD.4T

وبلاگ علمي جوشكاري

درباره نويسنده

امير حسيني كلورزي

امير حسيني كلورزي

09166129654

اهواز صندوق پستي

61335-4116

خبرنامه

با عضويت در خبرنامه ميتوانيد از تغييرات وبلاگ توسط ايميل باخبر شويد





Powered by WebGozar

آمار بازديدها